CGO upozorava: Izmjene zakona mogu ugroziti EU integracije Crne Gore

Centar za građansko obrazovanje (CGO) upozorio je na ozbiljne rizike koje donose izmjene Zakona o unutrašnjim poslovima i Zakona o Agenciji za nacionalnu bezbjednost (ANB), a koje su najavljene za izjašnjavanje poslanika. Prema CGO-u, insistiranje na ovakvim rješenjima predstavlja subverziju evropskog puta Crne Gore.

Kako su naveli, oni koji podržavaju ove izmjene legitimizuju se kao veto igrači evropske integracije. “Rezolucija 428 (1970) Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope navodi da pravo na privatnost podrazumijeva pravo svakog pojedinca da živi svoj život uz minimalno miješanje države”, ističu iz CGO-a, dodajući da zaštita privatnosti nije samo statistička kategorija, već pokazatelj poštovanja ljudskog dostojanstva.

CGO upozorava da bi usvajanje predloženih izmjena omogućilo ANB-u široka ovlašćenja za prikupljanje podataka bez adekvatnog sistema sudske kontrole, što može dovesti do ozbiljnih povreda prava na privatnost i drugih ljudskih prava. Predložene izmjene, između ostalog, omogućavaju praćenje lokacije građana bez preciznih zakonskih garancija.

Oni dodatno naglašavaju da se ne propisuje minimalni stepen vjerovatnoće kao uslov za pristup ličnim podacima, što je ključno za zaštitu privatnosti. Kako dodaju, predložene izmjene predviđaju da ANB može biti izuzeta iz obaveze sprovođenja javnih nabavki, dok direktor ima pravo da samostalno odlučuje o prijevremenom penzionisanju zaposlenih.

CGO takođe ističe da je proces donošenja ovih izmjena bio netransparentan, bez sprovođenja javne rasprave koja bi omogućila učešće stručne javnosti. “Bezbjednost države i zaštita ljudskih prava nijesu suprotstavljeni ciljevi, već komplementarni”, upozoravaju iz CGO-a.

Na neophodnost povlačenja ovih izmjena iz procedure već su ukazali brojni relevantni akteri, uključujući Specijalnu izvjestiteljku Ujedinjenih nacija za pravo na privatnost. Kritike su stigle i od portparola Evropske komisije, kao i organizacija civilnog društva koje se bave zaštitom ljudskih prava.

CGO takođe upozorava da izmjene uvode problematične procedure koje mogu rezultirati povredom prava policijskih službenika na pravičan postupak. “Ovakva legalizacija političke samovolje predstavlja ulazna vrata za autokratiju”, ističu iz CGO-a, pozivajući Skupštinu da povuče predložene izmjene i otvori inkluzivan proces izrade novih rješenja koja bi bila usklađena sa evropskim standardima.