Rusija, Srbija i širenje mržnje: Istraživanje povezanih afera

Paravojni kampovi, širenje rasne i vjerske mržnje te špijunaža po Evropi predstavljaju samo dio afera koje povezuju Rusiju i Srbiju, piše Radio Slobodna Evropa. Srpske vlasti, koje održavaju prijateljske veze sa Kremljom, do sada nijesu rasvijetlile nijednu od ovih afera.

“Označavanje ruskih struktura kao inspiratora ili organizatora bi značilo otvoreno zaoštravanje odnosa sa Rusijom”, izjavila je Maja Bjeloš iz Beogradskog centra za bezbjednosnu politiku. Ona dodaje da bi imenovanje ruskih službi kao aktera “potkopalo narativ o suverenosti i kontroli bezbjednosnog okruženja” Srbije.

Beograd se oslanja na Moskvu zbog protivljenja nezavisnosti Kosova i gasne zavisnosti, pozivajući se na tradicionalno prijateljske odnose. Srbija je jedna od rijetkih evropskih zemalja koja nije uvela sankcije Rusiji zbog invazije na Ukrajinu, a zvanični kontakti nijesu prekinuti ni četiri godine nakon rata.

Prisustvo ruskih službi u Srbiji, ističe Bjeloš, pokazuje da Rusija i dalje ima pristup i uticaj u zemlji. Slučaj ruskog paravojnog kampa otkrivenog uz rijeku Drinu u septembru 2025. godine još je u fazi istrage. Tužilaštvo u Šapcu vodi istragu protiv Lazara Popovića i Save Stevanovića zbog sumnje da su organizovali obuku s ciljem pružanja fizičkog otpora policiji Moldavije tokom izbora.

Obojica su povezani sa proruskim ministrom bez portfelja u Vladi Srbije, Nenadom Popovićem. Nakon hapšenja, predsjednik Srbije Aleksandar Vučić je izjavio da su u kampu bila tri državljanina Rusije, ali nije naveo nikakve veze sa ruskom obavještajnom službom.

Prema informacijama iz Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije, kroz obuku je prošlo između 150 i 170 državljana Moldavije i Rumunije, a vlasti Moldavije su privede više od 70 ljudi sumnjivih za pripremu masovnih nereda i destabilizaciju zemlje. Rusija je negirala miješanje u izborni proces Moldavije.

U međuvremenu, 11 državljana Srbije uhapšeno je u Parizu i Berlinu zbog sumnje da su izveli niz rasističkih akcija usmjerenih na jevrejske i muslimanske zajednice. U decembru 2025. godine devetorici osumnjičenih produžen je pritvor, dok je dvojici koji su prebačeni u kućni pritvor produžena mjera.

U Francuskoj je otkriveno da je ključni čovjek u incidentima bio državljanin Srbije Aleksandar Savić, čije veze sa Rusijom su detektovale francuske obavještajne službe. Takođe, pojavili su se i snimci ruskog obavještajca koji daje novac penzionisanom pripadniku Vojske Srbije, što je izazvalo dodatne sumnje u aktivnosti ruskih službi u regionu.

Na kraju, vijest o smrti Radomira Kurtića, predstavnika srpske državne kompanije za trgovinu oružjem Jugoimport-SDRP, u Moskvi, dodatno je pojačala sumnje o vezi između Beograda i Moskve, ali zvanične informacije još uvijek se čekaju.