Crnoj Gori potrebna jedinstvena metodologija za mjerenje medijske publike

U Crnoj Gori ne postoji jedinstvena i međunarodno priznata metodologija za mjerenje medijske publike. Sa ciljem ispunjavanja zakonskih obaveza i unapređenja profesionalnih standarda u toj oblasti, Agencija za audiovizuelne medijske usluge (AMU) u partnerstvu sa Misijom OEBS-a u Crnoj Gori, pokrenula je izradu nove metodologije, na kojoj rade međunarodni eksperti. U tom procesu, polazna osnova je Studija čiji su autori Stanislav Bender i Robert Tomljenović.

Studija je prezentirana u Podgorici na Okruglom stolu, u organizaciji AMU i Misije OEBS-a „Mjerenje medijske publike u Crnoj Gori – analiza sistema i metodologije mjerenja”, kojem su, uz predstavnike Radio Bara, prisustvovali i brojne druge kolege iz radijskih i televizijskih kuća, agencija za istraživanje javnog mnjenja, nevladinih organizacija koje se bave medijima i izbornim procesima, kao i predstavnici Ministarstva za kulturu i medije.

„Ova Studija je nastala u trenutku kada se crnogorski medijski sistem nalazi u fazi intenzivnog normativnog i institucionalnog usklađivanja sa evropskim standardima. Evropski akt o slobodi medija, koji je stupio na snagu u Evropskoj uniji, postavlja jasna pravila u pogledu transparentnosti, nepristrasnosti i provjerljivosti sistema mjerenja publike. Buduće izmjene i dopune našeg zakonodavstva, kao i dalje usklađivanje sa evropskim okvirom, trebalo bi da doprinesu unapređenju postojećeg sistema mjerenja”, kazala je direktorica AMU, Sunčica Bakić, koja je istakla da mjerenje publike nije samo tehničko pitanje statistike i metodologije.

„Ono je temelj tržišta oglašavanja, osnova za uređivačke i poslovne odluke, ali i važan indikator medijskog pluralizma i ravnopravnosti na tržištu. U malom i osjetljivom medijskom prostoru, kakvo je crnogorsko, svaka metodološka nejasnoća ili nedostatak transparentnosti, može imati značajne posljedice”, kazala je Bakić.

Studija analizira međunarodne dobre prakse u mjerenju publike, uključujući različite sisteme i savremena rješenja.

„Prepoznajući značaj ovog zadatka, Misija podržava Agenciju i druge aktere u razvoju standardizovane metodologije prilagođene Crnoj Gori. Ona bi trebalo da se zasniva na izvodljivosti, transparentnosti i usklađenosti sa međunarodnim dobrim praksama”, podvukao je na Okruglom stolu i zamjenik šefa Misije OEBS-a u Crnoj Gori, Đovani Gabasi.

Studiju je prezentirao jedan od autora, Stanislav Bender, koji je naveo da su već samim istraživanjem podstakli medije da se mijenjaju.

„Evropski akt o slobodi medija (EMFA) propisuje sedam principa u metodologiji – transparentnost, nepristrasnost, uključivost, proporcionalnost, nediskriminaciju, upoređivanje i provjerljivost. Bitno je koji se podaci uzimaju za mjerenje publike. Pojedine agencije se oslanjaju na popis stanovništva, grupu 60 plus godina, stepen obrazovanja, nekada su, na primjer, zastupljeni sjever i primorje, a podzastupljen centar. Sve to utiče na konačni rezultat. U poređenju sa razvijenim tržištima, metodologija u Crnoj Gori je konzervativna”, kazao je Bender, koji je istakao da procenat gledanosti nije pokazatelj povjerenja. Medij može imati visoku gledanost, ali mali procenat građana koji mu vjeruju.

Agencija za audiovizuelne medijske usluge, u skladu sa Zakonom, jednom godišnje sprovodi istraživanje javnog mnjenja o gledanosti, slušanosti i povjerenju građana. I dalje postoji visok procenat povjerenja u lokalne emitere i Radio, a kako je kazala direktorka Sunčica Bakić, istraživanja pokazuju da je Radio danas profitabilniji medij od Televizije. Pokazalo se da na dnevnom nivou, Radio sluša 35 posto, a na nedjeljnom 60 posto građana.

„Radio pokriva mali broj opština i ne može se mjeriti na isti način, jer nema tu međunarodnu komponentu. Cilj studije nije bio da tražimo greške kod IPSOS-a ili Telekoma, koji jedini pružaju uslugu ove vrste, već da sagledamo gdje postoje greške i unaprijedimo taj sistem”, zaključila je direktorka AMU, Sunčica Bakić.

Učesnici (direktorka TV „Vijesti” Marijana Bojanić i direktor RTV Podgorica Vladan Otašević) osvrnuli su se na poslednje istraživanje koje pokazalo pad gledanosti Gradske TV za 50 procenata, a TV Vijesti 20 do 30 posto, u šta su izrazili sumnju.

Generalno, primjetan je pad u gledanosti televizija, a porast kada je riječ o internet platformama, čulo se još na Okruglom stolu.

Direktor RTV Herceg Novi, Gligo Tomanović, skrenuo je pažnju da bi trebalo razgraničiti linearne od Internet usluga, a Srđan Filipović, istaknuti medijski radnik u Crnoj Gori, koji upravlja sa nekoliko radijskih stanica, uz opasku da se Radio sluša mnogo više nego što je to opšta percepcija, upozorio je da se ne rade kvalitetna istraživanja kada je riječ o tom mediju.

Zamjenik šefa Misije OEBS-a u Crnoj Gori, Đovani Gabasi, zahvalio se Agenciji za audiovizuelne medijske usluge na kontinuiranom liderstvu i posvećenosti unapređenju medijske pismenosti, jačanju sistema mjerenja publike i poboljšanju pristupačnosti za osobe sa invaliditetom.