Crna Gora nastavlja reforme pravosuđa uz podršku EU

Na sastanku predsjednice Vrhovnog suda Crne Gore Valentine Pavličić i predsjednika Sudskog savjeta Radoja Koraća sa komesarom Evropske unije za demokratiju, pravdu, vladavinu prava i zaštitu potrošača Majklom Mekgratom, razmotreni su ključni izazovi i prioriteti u procesu reforme crnogorskog pravosuđa, u kontekstu evropskih integracija, saopšteno je iz Vrhovnog suda.

Tokom razgovora poseban akcenat stavljen je na unapređenje efikasnosti sudova i smanjenje broja zaostalih predmeta. Predsjednica Vrhovnog suda upoznala je sagovornike sa rezultatima Jedinstvenog programa za rješavanje starih predmeta, ističući da je Vrhovni sud ostvario najbolje rezultate u posljednjih nekoliko godina i da se program dosljedno sprovodi na svim nivoima sudske vlasti.

Najavljeno je i dalje unapređenje smjernica za postupanje u predmetima organizovanog kriminala i visoke korupcije, uz podršku međunarodnih partnera, s ciljem skraćivanja trajanja postupaka i dodatnog jačanja pravne sigurnosti. Razgovarano je i o izazovima u vezi sa evaluacijom sudija, naročito sudija Vrhovnog suda, imajući u vidu reforme iz 2024. godine i značajan broj novoizabranih sudija u sistemu.

Ukazano je na potrebu pronalaženja rješenja koje će obezbijediti kontinuitet rada Vrhovnog suda, kao i nižestepenih sudova, uz puno poštovanje Ustava, važećih zakona i evropskih standarda, u stalnom dijalogu sa evropskim institucijama. U tom kontekstu otvoreno je i pitanje starosne granice za odlazak sudija Vrhovnog suda u penziju, kao urgentnog pitanja za obezbjeđenje nastavka kvaliteta rada sudskog sistema i sprečavanje stvaranja novih zaostataka.

Predsjednik Sudskog savjeta ukazao je na aktuelna ustavna rješenja u vezi sa sastavom Sudskog savjeta, podsjećajući da ministar pravde već duži period ne učestvuje u njegovom radu, u skladu sa standardima Evropske unije, te da je u skupštinskoj proceduri predlog izmjena koje se odnose na ovo pitanje, kao i na način izbora članova Sudskog savjeta.

Tokom sastanka razgovarano je i o saradnji sudske vlasti sa bezbjednosnim strukturama. Istaknuto je da sudovi postupaju nezavisno i u skladu sa zakonom, te da se sudske odluke donose isključivo na osnovu činjenica i dokaza izvedenih u postupku. Naglašeno je da je institucionalna saradnja funkcionalna, uz puno poštovanje ustavne uloge i nadležnosti sudske vlasti, kao i principa podjele vlasti.

Učesnici sastanka su ukazali na značaj očuvanja nezavisnosti sudstva, naročito u predmetima od posebnog javnog interesa, kao ključnog preduslova za jačanje vladavine prava i povjerenja građana u pravosudni sistem. Komesar Mekgrat je istakao da su Vrhovni sud i Sudski savjet ključne institucije za jačanje vladavine prava i sprovođenje reformi, te da Evropska unija prepoznaje napredak Crne Gore u ovoj oblasti.

Naglasio je da su vidljivi pozitivni pomaci, kao i da je neophodno uložiti dodatne napore u kontinuitetu, kako bi se sva pregovaračka poglavlja zatvorila do kraja 2026. godine. Sagovornici su potvrdili posvećenost daljem jačanju nezavisnosti, efikasnosti i odgovornosti sudske vlasti, kao i spremnost za nastavak bliske saradnje sa institucijama Evropske unije, uz zajednički cilj – izgradnju snažnog, profesionalnog i evropski usklađenog pravosudnog sistema u Crnoj Gori.