DRI o finansijama Albanske alternative i Barske plovidbe

Državna revizorska institucija (DRI) objavila je Izvještaj o reviziji Godišnjeg konsolidovanog finansijskog izvještaja Albanske alternative za 2024. godinu, u kojem je nadležni kolegijum izrazio uslovno mišljenje na finansijski izvještaj i negativno mišljenje na pravilnost poslovanja ove partije. Reviziju je sproveo kolegijum DRI u sastavu Vesna Mihailović i predsjednik DRI Siniša Čađenović, a izvještaj je objavljen na zvaničnoj internet stranici institucije.

Negativno mišljenje uslijedilo je zbog utvrđenih nepravilnosti i neusklađenosti sa više zakona koji regulišu finansiranje političkih subjekata i finansijsko poslovanje. Državna revizorska institucija izvršila je reviziju Godišnjeg konsolidovanog finansijskog izvještaja Albanske alternative za 2024. godinu, pri čemu je finansijskom revizijom utvrđeno da izvještaj nije u svim materijalno značajnim aspektima sastavljen i prezentovan na fer i objektivan način u skladu sa važećim okvirom finansijskog izvještavanja. Kako se navodi u izvještaju, partija u svojim finansijskim iskazima nije evidentirala rashode u iznosu od 12.250,66 eura.

Revizijom pravilnosti utvrđeno je da Albanska alternativa nije u potpunosti uskladila svoje finansijske i druge radnje sa zakonskim i podzakonskim propisima koji su bili kriterijumi revizije. Neusklađenosti se odnose na nedosljednu primjenu Zakona o finansiranju političkih subjekata i izbornih kampanja, Zakona o računovodstvu, Zakona o porezu na dohodak fizičkih lica, Zakona o radu, Zakona o posredovanju pri zapošljavanju i pravima za vrijeme nezaposlenosti, kao i Pravilnika o načinu i rokovima za vršenje popisa imovine i obaveza pravnog lica.

S obzirom na to da su utvrđene nepravilnosti, pojedinačno i zbirno, imale prožimajući efekat na poslovanje, nadležni kolegijum izrazio je negativno mišljenje na pravilnost poslovanja za 2024. godinu. Albanska alternativa je, u odnosu na deset izdatih preporuka, dužna da do 11. marta 2026. godine izradi i dostavi DRI Akcioni plan za realizaciju preporuka, a do 11. avgusta 2026. godine i Izvještaj o njihovoj realizaciji. Zbog izraženog negativnog mišljenja i utvrđenih nepravilnosti, Izvještaj o reviziji dostavljen je na upoznavanje Odboru za politički sistem, pravosuđe i upravu Skupština Crne Gore, kao i Agencija za sprječavanje korupcije, u skladu sa Protokolom o saradnji između Agencije i Državne revizorske institucije.

U drugom dijelu izvještaja, DRI je objavila i Izvještaj o reviziji Godišnjeg finansijskog izvještaja Barska plovidba AD Bar za 2024. godinu, u kojem je nadležni kolegijum dao uslovno mišljenje i na finansijsku reviziju i na reviziju pravilnosti poslovanja. Reviziju su sproveli članica Senata DRI Vesna Mihailović i predsjednik Senata Siniša Čađenović, a utvrđeno je da su u finansijskim izvještajima evidentirana materijalno značajna, ali ne i prožimajuća odstupanja, kao i neusklađenosti sa više zakonskih propisa.

Finansijskom revizijom utvrđeno je da Društvo u poslovnim knjigama nije prikazalo vrijednost umjetničkih slika, predmeta, sadržaja fototeke i biblioteke evidentiranih popisom Komisije za popis nematerijalnih ulaganja i osnovnih sredstava, niti je pružilo dokumentaciju o procjeni njihove vrijednosti. Preporučeno je da se, nakon procjene, ova imovina knjigovodstveno evidentira i iskaže u finansijskim iskazima. Revizijom pravilnosti konstatovano je da poslovanje nije u potpunosti usklađeno sa zakonima, uključujući propise iz oblasti rada, upravljanja i unutrašnjih kontrola u javnom sektoru, državne imovine, računovodstva i obligacionih odnosa.

Utvrđene neusklađenosti imaju materijalan, ali ne i prožimajući efekat, zbog čega je dato uslovno mišljenje i na pravilnost poslovanja. DRI je utvrdila i da Društvo nakon 2022. godine nije izrađivalo Biznis plan sa definisanim strateškim ciljevima, analizom tržišta, procjenom rizika i finansijskim projekcijama. Preporučeno je donošenje sveobuhvatnog plana koji će obuhvatiti kratkoročne i dugoročne ciljeve, plan razvoja i marketinga, procjenu rizika i pokazatelje uspješnosti poslovanja.

Takođe, konstatovano je da nije uspostavljena unutrašnja revizija niti su sačinjavani godišnji izvještaji o upravljanju i kontrolama, u skladu sa ranije važećim zakonom. DRI je preporučila otklanjanje tih nedostataka u skladu sa novim zakonskim rješenjima. Nepravilnosti su utvrđene i u oblasti zapošljavanja, jer su tokom 2025. godine sa dva lica zaključeni ugovori o radu na određeno vrijeme bez raspisivanja javnog oglasa, suprotno Zakonu o radu.

Revizija se osvrnula i na kreditne obaveze prema kineskoj Export-Import banci, za koje je u periodu od 2019. do 2022. godine Vlada Crne Gore u više navrata obezbjeđivala sredstva radi izmirenja rata kredita. Utvrđeno je da dio kratkoročnih obaveza, uključujući iznos od šest miliona eura za više rata kredita, nije pismeno usaglašen sa resornim ministarstvom, zbog čega je preporučeno usaglašavanje i korekcija knjigovodstvenih evidencija. Društvo je dužno da do 16. marta 2026. godine dostavi Akcioni plan za realizaciju deset izdatih preporuka, a do 31. jula 2026. godine i izvještaj o njihovoj realizaciji. Konačni izvještaj dostavljen je Odboru direktora Društva, Vladi Crne Gore, Ministarstvu finansija, Ministarstvu pomorstva i skupštinskom Odboru za ekonomiju, finansije i budžet radi preduzimanja mjera iz njihove nadležnosti.