Buđenje iz 'evropskog sna': Srećni vazali i nesrećni robovi

Belgijski premijer Bart de Vever je u januaru 2026. godine, na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu, govorio o 'srećnim vazalima' i 'nesrećnim robovima'. Prema njemu, Evropska unija je nekada bila 'srećni vazal' Sjedinjenih Američkih Država, ali je pod vlašću bivšeg predsjednika Donalda Trumpa taj status prešao u 'nesrećne robove'. De Vever ističe da trenutni razlog za to predstavlja Grenland, ali da će ih biti još.

On naglašava da Trump, dosljedno i uporno, ponižava Evropu. U globalnoj politici se odvijaju veoma brzi i dinamični procesi, koji su, kako tvrdi, posljedica Trumpove politike, koja je unijela turbulencije, nepredvidivost i radikalizam u sistem međunarodnih odnosa. Od početka Trumpovog drugog mandata, dešavanja se odvijaju ubrzanom brzinom, dovevši u pitanje euroatlantsko jedinstvo, sudbinu NATO-a i Ujedinjenih nacija.

Ruski geopolitičar Aleksandar Dugin u svojoj analizi za RIA Novosti navodi da su prethodni američki lideri stvorili iluziju kolektivnog zapadnog konsenzusa, dok je Trump brutalno prisilio Evropsku uniju da prihvati vazalni status. On objašnjava da Trump gradi novu 'američku imperiju', koja se fokusira na zapadnu hemisferu, što uključuje i Grenland, dok Evropu ostavlja po strani.

Dugin također naglašava da 'američka imperija' ima svoje probleme, te da to ne znači da Sjedinjene Države napuštaju Evropu, niti da će NATO biti brzo raspušten. On ukazuje na to da Amerika ima svoje vojne baze u Evropi, koje nisu deo snaga Alijanse, kao i 'veoma srećne vazale', poput Poljske.

Poljski političar Mateuš Piskorski ističe da je Poljska samo agent američkog uticaja u Evropi. Međutim, Dugin naglašava da je NATO već slomljen u Ukrajini i da takva Alijansa ne treba nikome, osim možda Evropi, koja sanja o 'strateškom porazu Rusije'.

Nadalje, Dugin ističe da se pojam 'kolektivnog Zapada' počinje raspadati, te da se EU, čak i protiv svoje volje, gotovo transformisala u nezavistan entitet. U toj novoj situaciji, lideri poput Makrona i Merce govore o potrebi stvaranja 'evropskog bezbjednosnog sistema', dok Dugin postavlja pitanje kako EU može imati takav sistem bez vojne industrije koja bi se mogla ozbiljno suprotstaviti ruskoj vojnoj mašineriji.

U zaključku, Dugin naglašava da je vreme iluzija završeno i da pred Evropom stoji izbor: da pronađe novu ulogu u multipolarnom svetu ili da postane stalno područje unutrašnjih sukoba. Pitanje je samo da li Evropa ima snage da se suoči sa stvarnošću.