Makron proglašava evropsko vanredno stanje: Hitnost jačanja konkurentnosti

Francuski predsjednik Emanuel Makron govorio je o izazovima s kojima se Evropa suočava, uoči sastanka Evropske unije zakazanog za 12. februara, na kojem će se raspravljati o jačanju konkurentnosti Unije. Poručio je da se kontinent nalazi u 'geopolitičkom i geoekonomskom vanrednom stanju' i da je potrebno hitno djelovati kako bi se izbjeglo 'pometanje' tehnologijama iz Amerike i uvozom iz Kine.

U intervjuu za The Economist i još šest novina, održanom 9. februara, Makron je istakao da mnogi evropski lideri dijele njegov osjećaj hitnosti, ali ostaje neizvjesno da li će se složiti s njegovim predlozima. Kako bi naglasio važnost rasprave, lideri Njemačke, Italije, Belgije i drugih zemalja organizovali su 'pred-samit' uoči glavnog sastanka, kojem će se pridružiti i Makron.

Makronovi prijedlozi za ubrzanje ekonomskog rasta i smanjenje zavisnosti Evrope fokusiraju se na četiri ključne tačke. Prvo, on se zalaže za pojednostavljivanje složenih propisa po kojima je EU poznata. Drugo, želi da se diverzifikuju dobavljači kako bi se smanjila zavisnost od vanjskih tržišta, uključujući jačanje međunarodne uloge eura kroz razvoj valutnih swap-linija.

Treće, Makron predlaže politiku 'evropske preferencije' za zaštitu ključnih industrija Unije, poput čelika i odbrane, što podrazumijeva vezivanje državnih subvencija za minimalni udio evropskih inputa. Četvrto, on traži da EU poveća ulaganja u inovacije, kako javna, tako i privatna, pozivajući na uspostavljanje 'euroobveznica za budućnost' usmjerenih ka odbrani, zelenim tehnologijama i vještačkoj inteligenciji.

Makron je upozorio da postoji rizik od 'kukavičkog osjećaja olakšanja' kada kriza prođe, ističući da Evropa sada ima 'otvoreno neprijateljsku' američku administraciju koja želi njeno 'rasparčavanje'. Po njemu, ovo je 'duboki geopolitički lom' i postoji potreba da se shvati ozbiljnost trenutne situacije.

Na nekim pitanjima, EU već ide u pravcu francuskog predsjednika, kao što je nova šema 'SAFE' za nabavku odbrambene opreme, koja zahtijeva da najmanje 65 odsto komponenti dolazi iz zemalja članica EU. Međutim, Makron će se suočiti s izazovima kada je riječ o postizanju saglasnosti oko pravila evropske preferencije, s obzirom na otpor koji dolazi iz Njemačke i Italije, koji se plaše mogućeg protekcionizma.

Uz to, Makron je ponovo naglasio važnost evropske saradnje, posebno kroz zajednički program protivvazdušne odbrane, koji uključuje razvoj budućeg borbenog vazdušnog sistema. Njegov cilj je privući dodatne evropske partnere kako bi se stvorili konkurentni sistemi naspram američkih.

Zaključno, Makron smatra da Evropa ne bi trebala potcijeniti svoje snage i potencijal, naglašavajući da je izazov pretvoriti te snage u geopolitičku moć. Iako se suočava s unutrašnjim izazovima i skepticizmom prema svojim idejama, upozorenja o sporosti i rascjepkanosti Evrope ostaju relevantna.