Fico ponovo igra na anti-mađarsku kartu u Slovačkoj

Slovački premijer Robert Fico nakon više godina ponovo koristi anti-mađarsku kartu, što može imati značajne posljedice po mađarsku manjinu u zemlji. Ova situacija je eskalirala nakon hapšenja Erša Orosa, političara mađarske manjine, koji je uhapšen zbog natpisa na svom prsluku: "Dovodim u pitanje Benešove dekrete!". Oros je uhapšen tokom protestnog skupa u Bratislavi 30. januara 2026. godine, a nakon dva sata pušten je na slobodu. Ukoliko bude osuđen, prijeti mu kazna do šest mjeseci zatvora.

Protesti su bili usmjereni protiv Benešovih dekreta, koji su nakon Drugog svjetskog rata omogućili kolektivno protjerivanje i oduzimanje imovine Nijemcima i Mađarima. Iako su neki od ovih dekreta u Češkoj Republici obustavljeni, u Slovačkoj se i dalje primjenjuju, a vlasnicima zemljišta, koji su etnički Mađari, često se oduzima imovina.

Novi zakon, koji je stupio na snagu na inicijativu Fice i njegove stranke SMER-SD, predviđa kaznu do šest mjeseci zatvora za negiranje ili dovođenje u pitanje Benešovih dekreta. Ova tema postala je ključna tačka sporenja u slovačko-mađarskim odnosima i važna tema izborne kampanje u Mađarskoj, gdje mađarski premijer Viktor Orban nastoji da se predstavi kao zaštitnik prava mađarske manjine.

Fico koristi ovu situaciju da skrene pažnju sa drugih problema u zemlji, a mađarska manjina, koja čini 8% slovačkog stanovništva, se suočava sa sve većim pritiscima. Predsjednik stranke MSZ, Laslo Gubik, izjavio je da se radi o "sistematskim nastojanjima državnih institucija da dođu do vrijednog zemljišta bez naknade", naglašavajući da se radi o najmanje 800 hektara čija vrijednost premašuje milijardu eura.

Unutrašnja politika Slovačke dodatno je zakomplikovana kritikama strane Progresivna Slovačka (PS), koja se protivi oduzimanju imovine, a koja je u anketama trenutno vodeća. Ova stranka se nada da će privući nove birače zalaganjem za interese mađarske manjine. Fico i njegovi saradnici optužuju opoziciju za izdaju otadžbine, dok su sami pod pritiskom zbog politike štednje. Ova situacija može imati značajne posljedice po Ficu, koji se po prvi put nakon više od decenije vraća anti-mađarskim nacionalističkim obrascima.

Predstoji rasprava o novom zakonu, a opozicija razmatra mogućnost podnošenja tužbe pred Ustavnim sudom. Oros, koji se izjasnio protiv Benešovih dekreta, sada se suočava sa dodatnim pravnim problemima, dok se čini da se tenzije između Slovačke i Mađarske dodatno zaoštravaju.