Ruteova vizija NATO-a izaziva nezadovoljstvo Evropljana

Generalni sekretar NATO-a Mark Rute, tokom svog izlaganja pred odborom Evropskog parlamenta, naglasio je da se Evropa ne može efikasno braniti bez podrške Sjedinjenih Država. Ovaj stav izazvao je oštre reakcije evropskih zvaničnika, koji su upozorili da takva strategija može potkopati savez, piše portal Politiko.

Rute, bivši holandski premijer, suočio se sa kritikama nakon što je izjavio da je iluzija vjerovati da bi Evropska unija mogla sama da se odbrani. “Ne, dragi Mark Rute”, poručio je francuski ministar spoljnih poslova Žan-Noel Baro na mreži X, dodajući da Evropljani moraju preuzeti odgovornost za svoju bezbjednost. Natali Loazo, bivša francuska ministarka za Evropu, nazvala je Ruteovu izjavu sramotnom, ističući potrebu da NATO ponovo uspostavi ravnotežu između američkih i evropskih napora.

Španac Načo Sančes Amor, socijalistički poslanik, postavio je direktno pitanje Ruteu: “Da li ste vi američki ambasador pri NATO-u ili generalni sekretar koji predstavlja Alijansu i njene članice?” Ovaj sukob ukazuje na dublju podjelu unutar NATO-a, gdje Rute smatra da je jedini način da Alijansa opstane da zadrži Trampa “na istoj strani”, dok evropski lideri strahuju da takva taktika potkopava NATO iznutra.

Zvaničnici NATO-a, uključujući bivše Ruteove saradnike, opisuju ga kao lidera vještog u upravljanju krizama, ali istovremeno naglašavaju da njegovi pokušaji da zadrži američku podršku otvaraju jaz sa partnerima iz EU. Dok generalni sekretar nastoji da spriječi udaljavanje SAD od Evrope, sve više se čuje poziv na jačanje evropskih bezbjednosnih struktura i uspostavljanje kontinentalne vojske van NATO-a.

Neki Ruteovi podržavaoci tvrde da je njegov glavni cilj održavanje jedinstva NATO-a, dok drugi ističu da je njegov pristup izazvao ogorčenje među evropskim saveznicima. U nedavnom incidentu oko Grenlanda, Rute je uspio da odvrati Trampa od prijetnji, ali je to rezultiralo dubljim pitanjima o dugoročnoj budućnosti Alijanse.

Na pitanje o njegovom mandatu da pregovara u ime Grenlanda, Rute je negirao da je prešao svoje ovlašćenje, jasno ističući da nije imao mandat da pregovara u ime Danske. Ipak, njegov odnos sa Trampom, koji uključuje javne pohvale i privatne direktne razgovore, stvara dodatnu nelagodu među evropskim liderima.

“Realnost je da Rute isporučuje rezultate”, tvrde visoki diplomati NATO-a, ali ističu rizik od daljeg ohrabrivanja Trampa u njegovim smjelim politikama. Kako se situacija razvija, ostaje da se vidi kako će Ruteova strategija uticati na budućnost NATO-a i odnose između SAD-a i Evrope.