Rješenje za blokade saobraćajnica od juna čeka na usvajanje

U Crnoj Gori se od 23. juna 2025. godine u skupštinskoj proceduri nalazi predlog zakona koji bi mogao riješiti učestale blokade saobraćajnica, višesatne zastoje na putevima, kao i najave zatvaranja graničnih prelaza. Ovaj predlog zakona, izrađen u saradnji sa Upravom policije, ima za cilj razgraničenje između ustavnog prava na javno okupljanje i prava drugih građana na slobodno kretanje i nesmetano odvijanje saobraćaja.

Predlog zakona potpisali su svi predstavnici vladajuće koalicije, ali se postavlja pitanje da li će, imajući u vidu trenutni politički kontekst, imati većinu potrebnu za izglasavanje. Ključna novina odnosi se na dopunu člana 6 Zakona, koja precizno propisuje da se za javno okupljanje ne mogu koristiti auto-putevi, magistralni, regionalni i lokalni putevi, kao ni granični prelazi, ukoliko okupljanje otežava ili onemogućava odvijanje saobraćaja.

Ovim izmjenama se po prvi put normativno zatvara prostor za višesatne blokade ključne infrastrukture, koje su postale učestala praksa. Izmjenama člana 8 dodatno se precizira pojam organizatora javnog okupljanja, što omogućava jasnije utvrđivanje odgovornosti u slučaju kršenja zakona, naročito kada se formalni organizator pokušava izbjeći ili prikriti. Posebno važne izmjene odnose se na član 33, kojim se uvodi znatno strožiji kazneni okvir za organizatore okupljanja.

Novčana kazna za pravna lica organizatore povećava se sa dosadašnjih 500–5.000 eura na 5.000–10.000 eura, dok se odgovorno lice u pravnom licu kažnjava sa 3.000–5.000 eura. Fizička lica kao organizatori mogu biti kažnjena sa 1.000–2.000 eura, dok učesnici koji krše nove zabrane mogu biti kažnjeni sa 500–2.000 eura. Izmjenama člana 34 pooštrena je i odgovornost vođa okupljanja u slučajevima kada se ne omogući nesmetano odvijanje saobraćaja ili kretanje građana.

Donošenje ovih izmjena uslovljeno je potrebom da se unaprijedi normativni okvir u cilju očuvanja javnog reda i bezbjednosti, a naglašava se da se jasno definiše granica između prava na okupljanje i prava drugih građana na bezbjednost. Iako predložene izmjene ne zahtijevaju dodatna sredstva iz Budžeta, zakon se već mjesecima nalazi u proceduri, dok se u praksi ponavljaju blokade puteva i najave zatvaranja graničnih prelaza. Usvajanje ovog zakona bi dalo jasne pravne osnove za postupanje nadležnih institucija, a građanima poslalo poruku da se pravo na protest štiti, ali ne na štetu bezbjednosti i osnovnih sloboda drugih.