Crnogorski projekat 'Razumjeti zemlju: INTERSTICIJUM' nagrađen u Beogradu

Crnogorski projekat 'Razumjeti zemlju: INTERSTICIJUM' nagrađen je na 48. Salonu arhitekture u Beogradu u kategoriji 'Istraživanja i eksperiment'. Izložba autorskog tima dostupna je u Nikšiću, u Dvorcu kralja Nikole do 19. juna.

Projekat, kojim se Crna Gora predstavila na 19. Međunarodnoj izložbi arhitekture Bijenala u Veneciji, osvojio je Nagradu za istraživanje u arhitekturi i doprinos povezivanju nauke, ekologije, arhitekture i kulture. Na Salonu arhitekture Muzeja primenjene umetnosti Beograd, žiri manifestacije, koji čine Riste Dobrijević, dr Maja Dragišić, Nemanja Zimonjić, Maja Necić i Tatjana Joksimović, prepoznao je njegovu vrijednost u kategoriji 'Istraživanja i eksperiment'.

Autori postavke i Paviljona Crne Gore na Bijenalu su Ivan Šuković, Dejan Todorović i Emir Šehanović. U obrazloženju žirija navedeno je da se projekat izdvaja kao promišljena i slojevita interpretacija odnosa između čovjeka, prirode i arhitekture, u kojoj se granice ne ukidaju, već preispituju i transformišu. 'Razumijevanje zemlje u ovom radu podrazumijeva davanje glasa tlu kroz alegorije, crtež, nauku, poeziju i zvuk, čime se uspostavlja kompleksan i višeslojan narativ o prostoru i njegovim skrivenim procesima', stoji u obrazloženju.

Posjetioci Dvorca kralja Nikole u Nikšiću imaju priliku da se uvjere u sve to, jer je izložba 'Razumjeti zemlju: INTERSTICIJUM' prilagođena istorijskom i urbanom kontekstu, u okviru šire inicijative Nikšić - Evropska prijestonica kulture 2030. Žiri je istakao da interdisciplinarni pristup omogućava preplitanje analitičkih metoda i umjetničke interpretacije, otvarajući prostor za dublje razumijevanje ekosistema i njihove unutrašnje dinamike.

'Arhitektura se u ovom radu ne posmatra kao statična forma, već kao procesualna i evolutivna struktura koja raste, transformiše se i aktivno sarađuje sa prirodom. Kroz spoj naučne metodologije i umjetničkog izraza, projekat otvara prostor za kritičko promišljanje ekoloških, materijalnih i filozofskih aspekata arhitekture, pozivajući na odgovorniji odnos prema zemlji kao zajedničkom resursu', dodaje žiri.

Kompletan projekat 'Terram Intelligere: INTERSTITIUM' realizovan je pod komesarskim vođstvom Mirjane Đurišić i kustoskom koncepcijom Miljane Zeković. Ovaj projekat polazi od crnogorske tradicije suvomeđe, kamenih struktura koje bez vezivnog materijala definišu granice, a izložba preobražava ovu praksu u metaforu prostora susreta. Razvijen je u saradnji sa Institutom za molekularnu genetiku i genetičko inženjerstvo Univerziteta u Beogradu, a zasniva se na istraživanjima bakterija iz tla koje, pod uticajem UV zračenja, proizvode pigmente, otvarajući mogućnosti primjene mikrobioloških procesa u arhitekturi i razvoju ekoloških materijala.

Paviljon je realizovan sa arhitektom Dejanom Todorovićem i producentkinjom Jelenom Božović, a sve u organizaciji Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine. Izložba u Nikšiću otvorena je do 19. juna i već je izazvala veliku pažnju javnosti. Postavka se bavi prostorima 'između', mjestima gdje se prepliću priroda, arhitektura i ljudska intervencija.

Kroz predstavljanje u Nikšiću, projekat se direktno veže za lokalni kontekst, istražujući odnos industrijskog nasljeđa, prirodnih resursa i savremenog razvoja grada, ističu organizatori. Relokacija izložbe ne predstavlja puko premještanje ili reprodukciju postojećeg rada, već njegovu temeljnu rekonfiguraciju, naglašava kustoskinja Zeković. 'Projekat se iz scenografski kontrolisanog izložbenog okruženja preobražava u situirani, prostorno-osjetljivi sistem koji odgovara na konkretne uslove novog konteksta', dodala je Zeković.

Informaciju i pojedinosti o izložbi u Nikšiću prenio je jedan od najvažnijih svjetskih časopisa za savremenu umjetnost, E-FLUX.