Dragocjena knjiga Dragutina Papovića o crnogorskoj ranosrednjovjekovnoj istoriji

U izdanju Matice crnogorske, Dragutin Papović predstavio je knjigu 'Rasprave o istoriji Duklje i Dukljana', koja se bavi crnogorskom ranosrednjovjekovnom istorijom. Autor, kao pouzdan istoričar, analizira dosadašnja naučna saznanja o kontinuitetu državnosti na prostoru od rimske provincije Prevalis do vizantijske arhontije Duklje.

U knjizi, Papović osporava ili afirmiše pojedine istoriografske hipoteze, nudeći vlastite odgovore na istorijske kontroverze. Njegovo istraživanje pokreće važna pitanja o tretmanu crnogorske srednjovjekovne istorije, koja je do sada često posmatrana kao dio šireg fenomena srpske istorije.

Prva cjelina knjige bavi se rimskom i vizantijskom provincijom Prevalis, analizirajući istorijske, crkvene, privredne i kulturne prilike u Crnoj Gori tokom IV do VII vijeka. Papović, koristeći postojeće izvore i relevantnu literaturu, rekonstruiše istorijske tokove i administrativne reorganizacije.

U drugoj cjelini, autor raspravlja o vizantijskoj arhontiji Duklja, suočavajući se s nedostatkom prvorazrednih istorijskih izvora. On skreće pažnju na upitnu vrijednost nekih istorijskih izvora, kao što je Spis o narodima Konstantina VII Porfirogeneta, te nudi nova tumačenja o prisutnosti Slovena.

Cjelina posvećena slovenskoj arhontiji Duklja u IX vijeku donosi pregled političkih, crkvenih i kulturnih prilika koje su dovele do njenog formiranja, uz kritiku tradicionalnih narativa o masovnom dolasku Slovena.

Dragutin Papović, afirmisan kao istoričar posvećen proučavanju crnogorske istorije nakon Drugoga svjetskoga rata, ovom knjigom čini značajan iskorak u medievistiku, predstavljajući važan doprinos crnogorskoj istoriografiji.