Izložba 'Prenamjena: prostor i riječ' o nasljeđu i društvenoj odgovornosti

U Galeriji Muzeja savremene umjetnosti Crne Gore biće otvorena izložba “Prenamjena: prostor i riječ” umjetnice Irene Lagator Pejović, koja kroz istraživački i umjetnički pristup propituje nasljeđe arhitektice Svetlane Kane Radević, odnos prema prostoru, društvu i javnom dobru.

Izložba nastaje kao odgovor na poziv kustoskinje Natalije Vujošević da se u prostoru Galerije MSUCG promisle teme nasljeđa, tranzicije i međugeneracijske solidarnosti, upravo kroz rad i ideje jedne od najznačajnijih crnogorskih arhitektica. Projekat je fokusiran na manje vidljive projekte Svetlane Kane Radević, realizovane u saradnji sa tadašnjim društvenim preduzećima poput Duvanskog kombinata, Vodovoda i kanalizacije Titograda i Leksikografskog zavoda Crne Gore, u čijem se prostoru izložba i održava.

Na taj način pažnja se usmjerava sa kanonizovanih i nagrađivanih ostvarenja ka projektima koji svjedoče o složenim odnosima rada, institucija i društvene odgovornosti. Izložba izbjegava monumentalizaciju arhitektonskog nasljeđa, oslanjajući se na stavove Kane Radević o arhitekturi kao društvenom i etičkom činu. Njene riječi da se “sve odluke donose za čovjeka, u ime čovjeka” postaju polazište za promišljanje savremenih, često kontradiktornih prenamjena prostora i značenja javnog dobra.

Kroz istraživanje, razgovore i umjetničke intervencije, projekat otvara pitanje memorije prostora, ukazujući na slojeve odluka, kompromisa i zaborava koji oblikuju urbani i društveni pejzaž. Izložba istovremeno postaje prostor susreta i međugeneracijskog dijaloga između umjetnice, kustoskinje i konzervatorke Nađe Baković, uz aktivno uključivanje publike.

Koncept “prenamjene” u ovom projektu tretira se kao metodologija društvene korekcije i pokušaj povratka zajedništvu u vremenu dominacije neoliberalnih modela i komodifikacije javnog prostora. Irena Lagator Pejović u svom postmedijskom i postkonceptualnom radu istražuje mehanizme neoliberalnog poretka, brisanje arhitektonskog nasljeđa i ekologiju savremenog društva.

Poseban fokus njenog rada usmjeren je na klimatske promjene i odnos ekološkog, socijalnog i subjektivnog prostora, kroz teorijski okvir ekozofije Félixa Guattarija. Crnu Goru predstavljala je samostalnom izložbom “Image Think” na 55th Venice Biennale, a njeni radovi izlagani su u brojnim međunarodnim institucijama, uključujući Pinakothek der Moderne u Minhenu, Muzej savremene umjetnosti u Beogradu, MG+MSUM u Ljubljani, MAXXI u Rimu i White Box Art Center u Njujorku. Dobitnica je više međunarodnih priznanja, među kojima su UNESCO nagrada za promociju umjetnosti, nagrada bijenala “Transforming Memory: The Politics of Images” i nagrada Međunarodnog trijenala grafike u Kairu.