INTERSTITIUM — novo čitanje crnogorskog paviljona na 19. Bijenalu arhitekture

Projekat Terram Intelligere: INTERSTITIUM, reinterpretacija crnogorskog paviljona sa venecijanskog bijenala arhitekture, biće predstavljen publici u Dvorcu kralja Nikole u Nikšiću od 24. aprila do 19. juna 2026. godine.

Terram Intelligere: INTERSTITIUM istražuje specifičan međuprostor – intersticijum kao mjesto susreta prirode, nauke i arhitekture, gdje granice nisu fiksne već otvorene i promjenljive. Kroz svoju istraživačku i prostornu postavku, projekat predlaže drugačiji način razumijevanja zemlje, naglašavajući procese, odnose i nevidljive slojeve koji oblikuju naše prirodno okruženje.

U svojoj reinterpretiranoj postavci – „restaged” verziji, projekat dobija novo značenje kroz specifičan kontekst Nikšića, grada čiji identitet počiva na slojevitim odnosima industrije, prirode i urbanog razvoja. Premještanjem iz međunarodnog okvira Bijenala u lokalni prostor Dvorca kralja Nikole, rad se ne samo iznova postavlja, već se i suštinski prostorno preispituje kroz neposredno iskustvo mjesta i njegove istorije.

Intersticijum se ovdje ne posmatra kao apstraktan koncept, već kao realan, svakodnevni prostor „između” – između prošlosti i budućnosti, između industrijskog nasleđa i potencijala prirodnih resursa za grad. Kroz svoju transformaciju, projekat poziva na pažljivo i usporeno čitanje okruženja, naglašavajući važnost razumijevanja prostora kao dinamičnog sistema odnosa, a ne kao statične forme.

Upravo u Nikšiću, gdje su ti odnosi vidljivi i opipljivi, INTERSTITIUM se otvara kao platforma za novo promišljanje načina na koji gradimo, koristimo i doživljavamo prostor, povezujući globalne teme savremene arhitekture sa lokalnim iskustvom i percepcijom.

Crnogorski paviljon na 19. Međunarodnoj izložbi arhitekture u Veneciji se bavio savremenim odnosima između arhitekture, nauke, tehnologije i umjetnosti, nudeći pristup koji ne traži konačna rešenja, već promišlja složene sisteme kao mreže odnosa.

„Restaged” verzija dodatno produbljuje ovaj pristup, pomjerajući fokus sa reprezentacije na iskustvo i omogućavajući lokalnoj publici da projekat sagleda kroz sopstveni prostorni i kulturni kontekst. Projekat je realizovan u okviru programa Nikšić – Evropska prestonica kulture 2030, uz podršku Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine Vlade Crne Gore.

Izložba je otvorena u Dvorcu kralja Nikole u Nikšiću od 24. aprila do 19. juna 2026. godine.