Odnosi Poljske, Jugoslavije i Crne Gore u vrijeme Hladnog rata

Predavanje "Poljska, Jugoslavija i Crna Gora - Odnosi u vrijeme Hladnog rata" održaće sjutra u Podgorici poljski istoričar i slavista Mateuš Sokulski (Mateusz Sokulski). Predavanje organizuje Matica crnogorska u čijim će prostorijama (Beogradska 24c) biti upriličen događaj, 19. marta u 18 časova.

"Tokom predavanja biće riječi o principima jugoslovenske politike prema Poljskoj u okviru odnosa sa Istočnim blokom. Autor će, između ostalog, govoriti u kojoj je mjeri politika Beograda prema Varšavi bila uslovljena sovjetskim faktorom, koliko je Leonid Brežnjev uticao na odnos zemalja Srednje Evrope prema Jugoslaviji te kako su Kremlj i njegovi sateliti vidjeli budućnost Jugoslavije bez Tita", najavljuju iz Matice.

Sokulski će, dodaje se u saopštenju, pokušati da približi i koliko su odnosi dviju zemalja bili uslovljeni društveno-političkim krizama u Poljskoj, kao i Jugoslaviji, a govoriće i o poljskim ekonomskim ulaganjima u Jugoslaviji, sa fokusom na Crnu Goru (Kombinat alumijuma u Podgorici i Luka Bar).

"Pitanje Crne Gore imaće i svoje mjesto zbog značaja kulturne razmjene, kao i ličnosti poput Veljka Bulajića ili popularnosti Petra Petrovića Njegoša u Poljskoj. Isto tako, autor će predstaviti poljske fascinacije Milovanom Đilasom čije su knjige bile štampane u samizdatu, a sam Đilas je sarađivao i publikovao članke u 'Kulturi' - najznačajnijem časopisu poljske političke emigracije", otkrivaju iz Matice.

Mateuš Sokulski je docent na Šleskom Univerzitetu u Katovicama na Institutu za istoriju od 2017. godine. Bavi se istorijom Srednje Evrope, prvenstveno istorijom Jugoslavije, istorijom diplomatije, demokratskom opozicijom prema komunističkim režimima u Srednjoj i Istočnoj Evropi. Autor je knjige „Poljska u jugoslovenskoj politici 1968-1981 (Polska w polityce Jugosławii w latach 1968-1981)“ objavljenoj 2024. godine. Autor je preko 20 naučnih članaka.

Bio je stipendista Univerziteta u Stenfordu u SAD-u 2022. godine, a godinu dana kasnije stipendista Višegradskog fonda u Budimpešti u Arhivu Radija Slobodna Evropa. Vodio je istraživanja u Beogradu, Zagrebu, Pragu i učestvovao na brojnim naučnim skupovima u zemlji i inostranstvu. Dobitnik je druge Nagrade na konkursu Poljske Akademije Nauka i Instituta Nacionalnog Pamćenja 2018. godine za doktorski rad „Jugoslovensko-poljski odnosi 1970-1980“ koji je odbranio u junu 2017. godine na Univerzitetu u Vroclavu.