Karakteristike ulcinjske kuhinje: Od tradicije do savremenosti

Govoriti o ulcinjskoj kuhinji znači govoriti o milenijumskom trajanju ovog grada, njegovim kulturnim slojevima, njegovoj raskošnoj prirodi i vezama sa mediteranskim i balkanskim okruženjem. Originalnost i specifičnost pripremanja jela ovog kraja uslovljena je i blagom klimom, izborom živežnih namirnica, religijama, tradicijom obrazovanja i uticajima susjednih kuhinja.

Uzimajući od svakog po nešto uz svoju autohtonost, ulcinjska kuhinja je dobila posebnu draž, ljepotu i privlačnost. Ulcinj je grad oblikovan vodom, sa raskošnom vegetacijom. Tu su Ulcinjsko i Anamalsko polje, oko 86.000 stabala stoljetnih maslina, nekoliko stotina hiljada stabala agruma. Preko 60 odsto obradive površine na Crnogorskom primorju nalazi se na teritoriji opštine Ulcinj.

Svojevrsne žitnice su i more, Šasko jezero i rijeka Bojana koji su vazda bili važan izvor egzistencije i predstavljali prozor u svijet. Pomorstvo je oduvijek bilo značajno zanimanje, pomorski je zanat, ponekad i gusarski, tekao u žilama Ulcinjana. Njihove pomorce vjekovima nalazimo po cijelom Mediteranu, u Dubrovniku, Splitu, Trstu ili Ankoni, ali i u Egiptu, Tripoliju, Solunu, Istanbulu, Malti i Marseju.

Najviše prevoze žito, drvo i so, a u Aleksandriji utovaruju indijski oriz i ruski petrolej. Klima je ovdje blaga i zdrava, zime su kratke, sa dovoljno kiše, a insolacija iznosi oko 2.700 časova godišnje, što sve utiče na bogatstvo biljnog i životinjskog svijeta. Priroda je takođe sklona čovjeku, a ljudi su veoma vezani za zemlju, te svega ima više nego što je potrebno za pristojan život.

Hadidža Đoni, koautorka zapaženja knjige o gastronomiji ovog kraja, smatra da zaštitu i očuvanje ulcinjske kuhinje treba staviti u istu ravan sa pitanjem zaštite ljudskih prava. „To nas ne samo u okvirima Crne Gore, već i regiona čini posebnim i specifičnim“, navela je Đoni, dodajući da je taj gastronomski identitet potrebno prenijeti i na mlade ljude. “Stoga je nužno povezati ulcinjsku kulturu, identitet, tradiciju i gastronomiju. To je dobro ne samo za nas same, već i za sve one koji dolaze u ovaj grad kao turisti ili posjetioci”, zaključila je Đoni.

Ovaj tekst je nastao u okviru projekta “Kultura kuhinje: svi ukusi Ulcinja”, koji finansira Ministarstvo kulture i medija, iz Fonda za podsticanje pluralizma i raznovrsnosti medija. Sadržaj ovog teksta je isključiva odgovornost NVO „Ul info“ i ne mora nužno odražavati stavove Ministarstva.