Šokantna istorija anatomskog slikarstva

Rembrantov Čas anatomije jedna je od najpoznatijih slika koja se bavi anatomijom, na kojoj grupa ljudi ispituje telo pogubljenog kriminalca, čije ime je ostalo nepoznato. Njegov zločin? Ukrao je zimski kaput. Ova slika, koja prikazuje osvetljenu figuru doktora Nikolasa Talpa, nije junak grčke antike, već predmet seciranja u operacionoj sali.

U periodu od pet vekova, pokojnici u anatomskim udžbenicima su pažljivo prikazani, a izložba Ispod pokrova: Anatomija, slikarstvo i moć u Tekerijevom muzeju medicine u britanskom gradu Lidsu, postavlja važna pitanja o identitetu i pravima ovih ljudi. Džejmi Tejlor, muzejski direktor kolekcija, učenja i programa, naglašava: "Tela prikazana na ovim stranicama pripadaju ljudima koji su tokom istorije bili potlačeni, čija su prava smatrana sekundarnim, zanemarivim ili ignorisanim."

Hirurg iz 18. veka, Džon Bel, rekao je da "Knjiga anatomije bez crteža nije ništa bolja od geografske knjige bez mapa", što ilustruje važnost vizuelnog obrazovanja. Analizirajući ove ilustracije, možemo razotkriti naše promenljivo shvatanje ljudskog tela i kulturni kontekst u kojem su nastale. Knjiga De Humani Corporis Fabrica Andreasa Vesaliusa iz 1543. godine predstavlja prvi veliki tekst koji je prikazao ljudsku anatomiju direktno na osnovu seciranih tela.

Tokom izložbe, posetioci će moći da vide kako je razlika u socijalnom statusu između hirurga i subjekta bila očigledna. Tržište za ovakve detaljno ilustrovane knjige bilo je "na suprotnom kraju ekonomskog spektra ljudi opisanih na njihovim stranicama". Muzejsko izdanje Kompletnog atlasa ljudske anatomije i hirurgije Džej M. Burdžerija iz 1866. godine je ostalo nepromenjeno, dok su bogati kolekcionari izlagali ovakve knjige u svojim domovima.

U izložbi se takođe istražuje zloslutna uloga koju su neki cenjeni zdravstveni radnici imali u vezi sa telima žena, poput slučaja Meri Bilion, koja je umrla 1775. godine. Njen muž, zubar Martin van Bučel, je njen leš obukao u venčanicu i izložio u zubarskoj ordinaciji.

U renesansnoj Italiji, slikari poput Leonarda da Vinčija i Mikelanđela su pravili studije seciranih tela kako bi njihove slike postale realističnije. Međutim, pristup telima je bio otežan Zakonom o smrtnoj presudi iz 1823. godine, što je dovelo do stvaranja crnog tržišta leševa. Postojali su "vaskrsitelji" koji su krali leševe iz grobova i prodavali ih medicinskim školama.

Priče o osveti porodica osuđenih kriminalaca, poput Džona Vortingtona, koji je pogubljen 1815. godine, odražavaju koliko je teško bilo osigurati dostojanstvenu sahranu. Ozloglašene serijske ubice poput Vilijama Hera i Vlijama Berka su takođe postale poznate zbog svojih brutalnih zločina, opskrbljujući edinburšku školu anatomije leševima.

U Tekerijevom muzeju medicine, telo Meri Paterson, čije je mrtvo telo bilo sumnjivo toplo po dolasku, takođe je izloženo, ali kao crtež, što je izazvalo etičke debate među kustosima. Ova izložba otvara diskusiju o tome kako su anatomske ilustracije često odražavale kulturni i društveni kontekst, kao i subjektivnost umetnika.

Kao zaključak, izložba Ispod pokrova postavlja važna pitanja o pravima i identitetu onih čija su tela korišćena u naučne svrhe, ističući potrebu za etičkim razmatranjem u medicinskoj praksi i umetnosti.