Predavanje prof. dr Gideona Grajfa o Holokaustu u Podgorici

U utorak, 3. februara, Istorijski institut Univerziteta Crne Gore organizovao je predavanje prof. dr Gideona Grajfa, istaknutog izraelskog istoričara Holokausta sa Univerziteta u Tel Avivu i Ono Academic College-a. Ova aktivnost je dio obilježavanja Međunarodnog dana sjećanja na žrtve Holokausta.

Prof. dr Grajf je u svom izlaganju naglasio da proučavanje Holokausta ne predstavlja samo retrospektivu na istorijsku katastrofu, već i duboko suočavanje sa načinima na koje su moderna društva mobilisala svoje kapacitete za mračne ciljeve, koristeći uobičajene institucije i profesionalne vještine. Istakao je krhkost ljudskog života u trenucima kada se istovremeno urušavaju zakon, moral i empatija.

U kontekstu regionalnih prilika, prof. dr Grajf je prikazao niz potresnih fotografija iz različitih logora za istrebljenje, komentarišući ih dok je publika aktivno postavljala pitanja. U publici su se nalazili i potomci logoraša koji su učestvovali u razgovoru. Poseban segment predavanja bio je posvećen pitanju istorijskog pamćenja, gdje je prof. dr Grajf podsjetio da istorija nije statična i da svaka nova generacija pristupa prošlosti sa različitim pitanjima, izvorima i moralnim i naučnim senzibilitetima.

On je naglasio da savremena istraživanja Holokausta ne obuhvataju samo komemoraciju, već i razjašnjavanje složenih odnosa između otpora i saradnje, spašavanja i izdaje, njemačkog usmjeravanja i lokalne inicijative, kao i između centralno organizovanog istrebljenja i regionalno sprovedenog nasilja. Samo sagledavanjem ovih višestrukih istina moguće je razumjeti Holokaust u njegovoj punoj istorijskoj složenosti.

Prof. dr Gideon Grajf je gostujući profesor na brojnim uglednim svjetskim institucijama, uključujući Univerzitet u Teksasu u Ostinu, Univerzitet u Majamiu, Univerzitet u Haifi i Otvoreni univerzitet u Ramat Avivu. Pored bogate akademske karijere, obavlja dužnost glavnog istoričara u institutu „Shem Olam“ u Izraelu i Fondaciji za projekte obrazovanja o Holokaustu u Majamiu. Doktorirao je na Univerzitetu u Beču.

Ovo predavanje izazvalo je veliko interesovanje akademske i šire javnosti, potvrđujući značaj kontinuiranog, kritičkog i odgovornog suočavanja sa nasljeđem Holokausta, posebno u kontekstu jugoslavenskog prostora. Direktor IICG dr Radensko Šćekić istakao je da ovo predavanje treba da podstakne sve da se duboko zamisle nad onim što se događalo u prošlosti, te da je najvažnije ostati ljudi i sačuvati empatiju kao vrhunac naših odnosa.