Ko je bio Ilija Garašanin: Srpski državnik i pisac "Načertanija"

Na današnji dan, 28. januara 1812. godine, rođen je srpski državnik Ilija Savić, poznat kao Ilija Garašanin. Njegovo djelo "Načertanija", objavljeno 1844. godine, predviđalo je oslobađanje svih Južnih Slovena i stvaranje velike jugoslovenske države pod vođstvom Srbije. Garašanin se zalagao i za savez balkanskih naroda, koji bi se zajedno odupirali Otomanima.

Ilija Garašanin bio je sin trgovca Milutina Savića iz sela Garaši kod Kragujevca, a prezime je uzeo prema nazivu svog rodnog mjesta. Kariu je započeo kao oficir 1837. godine i bio je prvi starješina vojske kneza Miloša Obrenovića. Međutim, nakon abdikacije kneza Miloša 1839. godine, morao je da ode u izgnanstvo.

Po povratku u otadžbinu, od 1843. do 1852. godine, obavljao je funkciju ministra unutrašnjih dela, a do 1853. godine bio je ministar spoljnih poslova. Njegovo smjenjenje dogodilo se pod pritiskom Rusije, iako se protivio austrofilskoj politici kneza Aleksandra Karađorđevića, smatrajući da Srbija treba da se osloni na Rusiju i Francusku.

Ponovo je postao ministar unutrašnjih dela 1858. godine, a odluka Svetosavske skupštine o zbacivanju dinastije Karađorđević bila je u velikoj mjeri njegova zasluga. Na poziv kneza Mihaila Obrenovića, 1861. godine postao je šef vlade i diplomacije, prihvatajući njegovu ideju o savezu sa Grčkom i Rumunijom u pripremi ustanka protiv Turaka.

Takođe, Garašanin je vodio tajne pregovore o ustanku s prvacima Srba u Bosni, ali je smijenjen 1867. godine zbog protivljenja kneževoj ženidbi sa Katarinom Konstantinović.