Odgovor na tekst o Crnogorskoj crkvi: Činjenice i tumačenja

Doc. dr Nikola Šaranović, u svom odgovoru na tekst "Crnogorska crkva nije srpskopravoslavna i pećkopatrijaršijska", autora Steva Vučinića, ukazuje na ključne aspekte koji se tiču autokefalnosti Crnogorske pravoslavne crkve (CPC). Šaranović ističe da se kroz Vučinićeve tvrdnje može uočiti pokušaj reinterpretacije istorijskih činjenica, s ciljem da se Crnogorska crkva odvoji od srpskopravoslavnog nasljeđa.

On naglašava da je u Vučinićevom reagovanju pohvaljeno "dobro objašnjenje pitanja autokefalnosti CPC-a", ali se istovremeno postavlja "pogrešna pretpostavka" da je Crnogorska crkva ikada bila srpskopravoslavna ili pećkopatrijaršijska. Šaranović navodi da se ovim tumačenjem želi da se Crnogorci isključe iz vlastite istorije, a njihovi narodni korijeni izmjeste iz Crne Gore.

U reagovanju, Šaranović se osvrće na tvrdnje da su srpskopravoslavni i pećkopatrijaršijski elementi u CPC-u "interpolirani" tokom vladavine knjaza i kralja Nikole. On ističe da su ove tvrdnje više tumačenja nego činjenica, te da Crnogorska crkva nikada nije govorila o sebi na način na koji to čini Vučinić. Kao dokaz, citira poslanicu Svetog Petra Cetinjskog iz 1822. godine, koja naglašava veze između Crnogorske crkve i Pećke patrijaršije, opisujući je kao "srpsku Crkvu svega slaveno-serpskoga naroda".

Šaranović zaključuje da sve dok se ekskluzivno crnogorstvo bude isključivalo iz ovih istorijskih činjenica, inkluzivno srbijanstvo će ih prihvatati, što može dovesti do aneksije crnogorskog identiteta. On poziva na inkluzivno crnogorstvo koje bi priznalo da je "sve srpsko u Crnoj Gori crnogorsko", čime bi se očuvala autokefalnost Crnogorske crkve.