Argumentovano čitanje umjetničkih pojava u Crnoj Gori

U okviru projekta 'Crna Gora danas 2026', Muzej savremene umjetnosti Crne Gore pokreće drugo izdanje istraživačko-izložbenog projekta koji se realizuje u godini obilježavanja dvadeset godina od obnove nezavisnosti Crne Gore. Ovaj jubilej dodaje poseban kulturni i simbolički okvir, povezujući istraživanje savremene umjetničke scene sa njenim tendencijama, pluralnošću i stvaralačkim procesima koji oblikuju crnogorski umjetnički prostor danas.

Projekat 'Crna Gora danas 2026' predstavlja obuhvatno kustosko i muzeološko istraživanje aktuelne umjetničke produkcije, zasnovano na sagledavanju savremenosti kao složenog sistema estetskih, društvenih, kulturnih i individualnih procesa. Njegova stručna vrijednost proizilazi iz metodološki diferenciranog pristupa umjetničkoj sceni: četiri kustoske cjeline uspostavljaju različite istraživačke perspektive, čijim se povezivanjem formira višeslojna slika crnogorske umjetnosti danas.

Tokom istraživanja, istoričari umjetnosti i kustosi suočavaju se sa umjetničkim pojavama čija istorijska valorizacija još traje, što čini dokumentovanje, kontekstualizaciju, komparativnu analizu i prepoznavanje novih umjetničkih tendencija od posebnog značaja. 'Crna Gora danas 2026' uspostavlja važnu istraživačku platformu, sagledavajući umjetničku scenu u trenutku njenog aktivnog formiranja, uz očuvanje različitosti autorskih poetika i prepoznavanje relacija koje ih povezuju sa širim kulturnim kontekstom.

Koordinaciju projekta potpisuju pomoćnica direktora za muzejske poslove Maša Vlaović i muzeške savjetnice Maja Dedić i Marina Čelebić. Njihova uloga ima poseban značaj u povezivanju složene kustoske, umjetničke, istraživačke i institucionalne strukture projekta. Projekat ovog obima zahtijeva usklađivanje različitih kustoskih metodologija, izložbenih prostora i velikog broja autorskih pozicija, uz očuvanje konceptualne koherentnosti cjeline.

Četiri segmenta - 'Identitet', 'Žive slike', 'Dinamičke tačke i nevidljive linije' i 'Otvoreno polje/umjetničke prakse i ideje prirode' - organizovana su kao komplementarna problemska polja. Svaki kustoski tim razvija autonomnu istraživačku liniju, dok se njihovim međusobnim odnosom uspostavlja šira interpretativna mreža projekta. Identitet, društvena stvarnost, individualni univerzumi, priroda, institucionalni narativi i odnosi moći postaju različite tačke iz kojih se ispituje savremeno umjetničko i društveno iskustvo.

Segment 'Identitet' u Dvorcu Petrovića rezultat je zajedničkog kustoskog istraživanja koje su razvijale kustoskinje Natalija Đuranović i Milica Bezmarević. Njihova koncepcija polazi od identiteta kao živog, promjenljivog i višeslojnog procesa, oblikovanog kroz lična sjećanja, tijelo, kulturnu pripadnost, društvene okolnosti i individualnu percepciju stvarnosti. Umjetnici okupljeni u ovom segmentu koriste slikarstvo, skulpturu, instalaciju, crtež, fotografiju i video, čime se identitetsko pitanje artikuliše kroz različite medijske i poetičke postupke.

Segment 'Žive slike', koji su postavili kustos Vuk Vuković i kustoskinja Teodora Nikčević, istražuje umjetničke prakse koje kroz savremene medije i različite umjetničke jezike kritički promišljaju svijet u kojem živimo. U središtu njihovog istraživanja nalaze se moć, društvena i politička nejednakost, tehnologija, tijelo, ljudska percepcija i komunikacija. Ovaj segment pokazuje povezanost umjetničke produkcije i društvenih procesa, dok umjetnost postaje aktivni učesnik u prepoznavanju struktura koje oblikuju svakodnevno iskustvo.

Kustoskinje Biljana Keković i Nikolina Zuber istražuju individualne kosmologije kroz segment 'Dinamičke tačke i nevidljive linije'. Njihov kustoski koncept uvodi u projekat važnu epistemološku ravan: stvarnost se pojavljuje kroz pluralitet individualnih perspektiva, a umjetnički rad omogućava materijalizaciju onoga što pripada iskustvu, simbolu i imaginaciji. Njihove autorske prakse uspostavljaju heterogeno polje individualnih iskustava, simboličkih sistema i imaginativnih struktura, omogućavajući da se kustoski koncept individualne kosmologije razmatra kroz mnoštvo međusobno različitih, ali relaciono povezanih umjetničkih perspektiva.