Kralj Nikola dočekao vojsku u Kolašinu

Na fotografiji nastaloj prilikom povratka crnogorske vojske sa bojišta vidi se crveni alaj-barjak sa dvoglavim bijelim orlom, koji izgledom veoma podseća na današnju državnu zastavu Crne Gore. Istorijska fotografija, koja je nastala u Kolašinu 20. avgusta 1913. godine, svjedoči o dočeku crnogorske vojske koja se vraćala sa makedonskog bojišta nakon Bregalničke bitke.

U prvom planu fotografije nalazi se crveni crnogorski alaj-barjak sa dvoglavim bijelim orlom, dok kralj Nikola Petrović-Njegoš, u društvu članova svoje pratnje, posmatra dolazak vojnika. Izgled zastave posebno privlači pažnju jer je veoma sličan današnjoj državnoj zastavi Crne Gore. Na crvenoj podlozi nalazi se dvoglavi orao, centralni simbol crnogorske državnosti i dinastije Petrović-Njegoš.

Iako se istorijske zastave ne mogu potpuno poistovjetiti sa današnjom državnom zastavom, fotografija pokazuje da su crvena boja i dvoglavi orao bili među najprepoznatljivijim državnim i vojnim simbolima Kraljevine Crne Gore. Alaj-barjak je predstavljao jednu od najznačajnijih vojnih zastava. Pod njim se okupljala vojska, a njegovo isticanje imalo je snažno državno, vojno i simboličko značenje, što potvrđuje i prisustvo na svečanom dočeku u Kolašinu.

Autentičnost događaja potvrđuje tadašnja crnogorska štampa. „Glas Crnogorca“ objavio je da je kralj Nikola, u pratnji članova Vlade i državnih velikodostojnika, sa Cetinja krenuo prema Kolašinu kako bi dočekao vojsku koja se vraćala sa „maćedonskog bojišta“. Kralju se u Podgorici pridružio njegov sin, knjaz Petar Petrović-Njegoš. Prema tadašnjem izvještaju, kralj je u Kolašin stigao 20. avgusta oko 14 časova, gdje mu je priređen svečani doček.

Kada je objavljeno da se približava Dečanski odred crnogorske vojske, kralj Nikola, zajedno sa knjazom Petrom i pratnjom, izašao je vojnicima u susret. Potom je uslijedilo defilovanje koje je trajalo duže od dva sata. Upravo tom događaju pripada sačuvana fotografija na kojoj kralj Nikola posmatra vojsku, dok se pred njim, na čelu konjanika, vijori crveni crnogorski alaj-barjak. Zbog sličnosti sa današnjim državnim simbolom, ovaj snimak predstavlja značajno vizuelno svjedočanstvo o kontinuitetu crvene boje i dvoglavog orla u crnogorskoj državnoj i vojnoj tradiciji.

Datum 20. avgust 1913. naveden je prema julijanskom kalendaru, koji je tada bio u upotrebi u Crnoj Gori. Prema današnjem, gregorijanskom kalendaru, događaj se odigrao 2. septembra 1913. godine.