Zendaja izazvala buru zbog minđuša starih 3.000 godina

Zendaja se našla u centru pažnje nakon što je tokom promocije novog filma 'Odiseja' Kristofera Nolana u Londonu nosila minđuše napravljene od drevnih iranskih zlatnih artefakata starih oko 3.000 godina. Glumica je na londonskom okupljanju početkom jula nosila bijelu haljinu modne kuće Žakmus, a njen izgled upotpunile su minđuše britanskog dizajnera nakita Glena Spajroa, napravljene od zlatnih medaljona koji potiču iz prvog milenijuma prije nove ere.

Upravo su te minđuše izazvale podijeljene reakcije javnosti. Zlatni diskovi dio su takozvanog blaga Ziwiye, zbirke umjetničkih predmeta iz perioda Medijskog carstva, koji datiraju iz 7. vijeka prije nove ere. Artefakti su pronađeni na sjeverozapadu Irana krajem četrdesetih godina prošlog vijeka, a kasnije su ugrađeni u savremeni nakit. Britanski juvelir Glen Spajro postavio ih je u 18-karatno žuto zlato sa dijamantima, kao dio kolekcije 'Materials of the Old World', koja koristi istorijske materijale i predmete za izradu modernog nakita.

'Možete nositi nešto oko vrata što datira hiljadama godina unazad, a što i dalje izgleda savremeno i moderno', rekao je Spajro u intervjuu iz 2025. godine. Kompanija Baron London, koja je kasnije preuzela artefakte, saopštila je da su diskovi postavljeni u 'jednostavan, neinvazivan držač' kako bi se izbjeglo oštećenje originalnih predmeta.

Dok jedni smatraju da ovakav način predstavljanja pomaže očuvanju i popularizaciji drevne umjetnosti, drugi tvrde da istorijski artefakti ne bi trebalo da budu modni detalji, već da pripadaju muzejima i zemlji porijekla. 'Ti iranski predmeti stari 3.000 godina trebalo bi da budu vraćeni Iranu ili makar sačuvani u muzeju. Niko nema pravo da koristi ovakve drevne artefakte jer predstavljaju važan dio kulturnog nasljeđa čovječanstva', napisao je jedan korisnik društvenih mreža.

Rasprava je dodatno dobila političku dimenziju zbog aktuelnih tenzija između SAD-a, Izraela i Irana, a iz kompanije Baron London poručili su da žele da podsjete javnost na 'trajnu umjetničku, kulturnu i istorijsku vrijednost Irana'. Zendaja u filmu 'Odiseja' tumači Atinu, boginju mudrosti i rata, ćerku Zevsa, a njen stil tokom promocije filma inspirisan je upravo antičkom mitologijom. U intervjuu za magazin Elle ranije je rekla da je uloga bila savršeno uklapanje za nju. 'Ne znam kako da objasnim, ali imam osjećaj kao da sam već jednom bila ovdje', rekla je glumica.