Festival „Filigrani“ – pet dana stvaralaštva, znanja i zajedništva

Ove godine, po prvi put, djeca „Kluba malih-velikih pisaca“ JU Narodna biblioteka „Njegoš“ iz Nikšića učestvovala su na Petom dječjem umjetničkom festivalu „Filigrani“, koji organizuje Umjetničko udruženje „Bistrica“ iz Prizrena. Idejni tvorac ovog festivala je Radmila Knežević, glumica i pjesnikinja iz Prizrena.

Festival „Filigrani“ već peti put zaredom okuplja djecu i mlade stvaraoce iz različitih krajeva, njegujući kroz umjetnost, književnost, muziku i kulturu vrijednosti zajedništva, stvaralaštva i očuvanja kulturnog nasljeđa. Ovogodišnji festival okupio je djecu sa Kosova i Metohije, iz Srbije, Sjeverne Makedonije, Crne Gore i Kanade. Festival je održan u Manastiru Svetih Arhangela kod Prizrena, gdje su učesnici tokom pet dana boravili i učestvovali u brojnim kreativnim radionicama posvećenim književnosti, slovenskoj pismenosti, muzici, likovnoj umjetnosti, glumi, bibliotekarstvu, kulturi i očuvanju kulturnog nasljeđa.

Posebno značajne bile su radionice glume, na kojima su se djeca, uz ozbiljan i predan rad, pripremala za završni program festivala. Sve radionice bile su pažljivo osmišljene, unaprijed planirane i stručno vođene od strane umjetnika, profesora i stručnjaka koji su tokom cijelog trajanja festivala bili zajedno sa djecom, prenoseći im svoje znanje, iskustvo i ljubav prema stvaralaštvu.

Tema ovogodišnjeg festivala bila je zadužbinarstvo, život i djelo velikog prizrenskog dobrotvora Sime Andrejevića Ignjanova, kao i značaj slovenske pismenosti. Prvog dana festivala održane su književne radionice koje su vodile predsjednica festivala Radmila Knežević i profesor srpskog jezika i književnosti Biljana Komarica. Učesnici su se upoznali sa značajem zadužbinarstva u srpskoj tradiciji, kao i sa životnim putem i djelom Sime Andrejevića Ignjanova, velikog prizrenskog dobrotvora čija je zadužbina omogućila osnivanje Prizrenske bogoslovije „Svetih Kirila i Metodija“.

Kroz razgovor, predavanja i kreativan rad, djeca su razmišljala o značaju dobročinstva, obrazovanja i očuvanja duhovnog i kulturnog nasljeđa. Istog dana održana je i muzička radionica koju je vodio Stefan Ilić, umjetnik i solista grupe „Kalem“. Polaznici su imali priliku da uče tradicionalne pjesme iz Prizrena, upoznaju osnove horskog višeglasnog pjevanja i razvijaju svoje muzičke sposobnosti. Posebna pažnja posvećena je djeci koja su pokazala talenat za solo izvođenje, što je dodatno obogatilo muzički dio festivala.

Drugog dana festivala učesnici su se upoznali sa misijom Svete braće Ćirila i Metodija, slovenskih prosvjetitelja po kojima Prizrenska bogoslovija nosi ime. Kroz predavanja i kreativne radionice saznali su više o nastanku slovenske pismenosti i glagoljici kao prvom slovenskom pismu, a potom su imali priliku da ispisuju riječi i pojmove glagoljskim slovima. Poseban dio programa bio je posvećen kreativnom pisanju, tokom kojeg su učesnici pisali pisma Simi Andrejeviću Ignjanovu, iskazujući svoja razmišljanja o značaju obrazovanja, dobročinstva i očuvanja kulturnog i duhovnog nasljeđa.

Drugog dana festivala, u okviru programa koji je obuhvatao različite edukativne i kreativne sadržaje, održana je i radionica bibliotekarstva koju je vodila Bosiljka Pešut, profesor srpskog jezika i književnosti i bibliotekar. Tokom ove radionice djeca su se upoznala sa istorijom nastanka biblioteka, njihovim pretćama i prvim oblicima čuvanja pisane riječi koji datiraju još od prije četiri hiljade godina. Posebna pažnja posvećena je prvim sačuvanim djelima zapisanim na glinenim pločama, kao i razvoju biblioteka kroz različite istorijske periode, sve do savremenih biblioteka današnjice.

Kroz razgovor, pitanja i praktičan rad, učesnici su imali priliku da se upoznaju sa načinom rada biblioteka, značajem knjige i misijom bibliotekara u očuvanju znanja i kulture. Djeca su bila podsticana da postavljaju pitanja, da iznose svoja zapažanja i da samostalno dolaze do zaključaka. Na kraju radionice imala su zadatak da kreativno osmisle izgled svojih bukmarkera, što je dodatno podstaklo njihovu maštu i stvaralački duh. Radionica je protekla u veoma prijatnoj i inspirativnoj atmosferi.

Treći dan festivala bio je posvećen upoznavanju bogatog duhovnog, kulturnog i istorijskog nasljeđa Prizrena, jednog od najznačajnijih srpskih srednjovjekovnih gradova. Obilazak je realizovan uz stručno vođenje Radmile Knežević, predsjednice festivala, koja se potrudila da učesnici na zanimljiv i prilagođen način upoznaju najznačajnije svetinje, istorijske lokalitete i kulturne znamenitosti ovog grada. Učesnici su posjetili Manastir Svetih Arhangela, veličanstvenu zadužbinu cara Dušana, gdje su se upoznali sa istorijom manastira, značajem njegovog osnivanja i duhovnom ulogom koju je imao kroz vijekove.

Posjetili su i Bogorodicu Ljevišku, jednu od najznačajnijih srpskih srednjovjekovnih svetinja, koja se nalazi na Listi svjetske baštine UNESCO-a, kao i Sabornu crkvu Svetog Đorđa, Crkvu Svetog Đorđa (Runovića), Crkvu Svetog Nikole – Tutićevu i Manastir Svete Nedelje. Tokom obilaska djeca su saznala brojne zanimljivosti o istoriji, arhitekturi, umjetnosti, duhovnom značaju svetinja, kao i o njihovom stradanju i obnovi kroz različite periode. Ovaj program bio je dragocjena prilika da neposredno upoznaju vrijednosti kulturnog nasljeđa i značaj njegovog očuvanja.

Poseban utisak na sve učesnike ostavila je posjeta starom jezgru Prizrena, gdje su obišli Kameni most, jedan od najprepoznatljivijih simbola grada, Šadrvan, staru gradsku čaršiju i čuveni Platan cara Dušana, koji vijekovima svjedoči o bogatoj istoriji carske Prizrena. Poseban dio programa bila je posjeta Prizrenskoj bogosloviji „Svetih Kirila i Metodija“, jednoj od najznačajnijih srpskih prosvjetnih i duhovnih ustanova. Učesnici su se upoznali sa istorijatom Bogoslovije, njenim značajem za obrazovanje i duhovni život, kao i sa životom njenih učenika kroz više od jednog i po vijeka postojanja.

U Bogosloviji su sa posebnom pažnjom slušali priče o životu i djelu Sime Andrejevića Ignjanova, rođenog Prizrenca i velikog zadužbinara, koji je 1871. godine osnovao ovu ustanovu, vođen idejom da su obrazovanje, prosvjeta i duhovnost temelj očuvanja identiteta jednog naroda. Zahvaljujući njegovoj nesebičnoj zadužbini, brojne generacije sveštenika, profesora i intelektualaca sticale su znanje upravo u ovoj ustanovi. Tokom posjete Bogosloviji organizovane su i edukativne radionice, kroz koje su djeca razgovarala, postavljala pitanja i razmjenjivala iskustva. U okviru festivala održane su i likovna, muzička i radionica glume, kroz koje su mladi učesnici razvijali kreativnost, umjetnički izraz i ljubav prema kulturi.

U okviru likovne radionice, koju je vodila Aleksandra Spasić, učiteljica i horovođa, uz podršku Uroša Spasića, djeca su kroz umjetnički izraz upoznavala život i djelo Sime Andrejevića Ignjanova, kao i značaj slovenske pismenosti i obrazovanja. Radionica je bila osmišljena kroz nekoliko tematskih cjelina. Prva tema nosila je naziv „Od siromašnog dječaka do zadužbinara“.