Film 'Citizen Vigilante': Kontroverza i opasne poruke

Film 'Citizen Vigilante' Uvea Bola izaziva brojne kontroverze zbog svojih tema o nasilju, migracijama i kritici institucija. Najveći problem filma nije to što postavlja pitanja o tim temama, već što kompleksne društvene probleme svede na jednostavnu formulu u kojoj je pojedinac jedino rješenje, a nasilje jedini odgovor.

Ipak, bilo bi nepošteno tvrditi da film u potpunosti prelazi granicu otvorene fašističke propagande. U jednom trenutku, glavni junak Sanders na autoputu ubija nedužnog čovjeka, gubeći simpatije dijela publike i naklonost samog reditelja, jer od navodnog osvetnika postaje obični ubica. Ova bolna scena pokazuje da njegov junak ispoljava duboko sociopatsko ponašanje, ali završnica filma takvu poruku gotovo u potpunosti relativizuje.

Posebno je sporna posljednja scena, u kojoj Sanders opravdava nemilosrdno ubijanje ljudi zbog zločina njihove djece, istovremeno poručujući da nijedna religija ne smije biti iznad zakona, demokratije i evropskog načina života. Taj spoj opravdavanja kolektivne krivice i retorike o odbrani evropske civilizacije izazvao je najžešće reakcije kritičara i lijevih organizacija, koje su film proglasile fašističkim.

Tehnički gledano, Bol ostaje vjeran sebi. Akcione scene su neuvjerljive, režija uspijeva da podigne tenziju, a dijalozi često liče na objave s društvenih mreža nego na ozbiljno napisan scenarij. Američki glumac Armie Hammer korektno nosi glavnu ulogu, ali ni njegova gluma ne uspijeva da izvuče scenario iz površnosti i političke banalizacije. Veći dio filma sniman je u Zagrebu, koji uvjerljivo glumi različite, uglavnom anonimne evropske metropole, a hrvatske lokacije spadaju među najuvjerljivije elemente filma.

Na kraju, ostaje pitanje koje je vjerovatno i najvažnije: da li je 'Citizen Vigilante' zaista fašistički film? Odgovor nije sasvim jednostavan. Nije riječ o otvorenom propagandnom manifestu, ali film veoma svjesno koristi retoriku, strahove i narative koji su danas omiljeni evropskoj i američkoj krajnjoj desnici. Zato izaziva toliko burne reakcije. Kao akcioni triler nije naročito uspješan, ali kao politička provokacija - jeste. Možda je upravo to bio jedini cilj Uvea Bola: da se o filmu govori mnogo više nego što će se pamtiti po njegovim umjetničkim kvalitetima.