Muljanskim orguljama udahnut novi život na Mulu

Muljanskim orguljama udahnut novi život: jedine potpuno stručno obnovljene orgulje XVIII vijeka, koje potiču iz Crkve Pomoćnice kršćana na Mulu, vraćene su u svirnu funkciju i biće predmet redovnih koncerata i edukacije mladih naraštaja.

Orgulje su obnovljene zahvaljujući saradnji Opštine Kotor, Ministarstva kulture Crne Gore, Kotorske biskupije i pojedinih darodavaca, a restaurirane su od strane čuvene firme “Škrabl” iz Rogaške Slatine u Sloveniji. Prije transporta u Muo, orgulje su demontirane i pripremljene za put.

Sredinom novembra su vraćene na Muo, gdje je otpočelo njihovo sastavljanje, štimanje i intoniranje koje je obavljeno po pravilima orguljarske struke. Orgulje su intonirane prema starijim standardima, a zvuk je karakterističan i po tome što tonalitet A1 iznosi 450 Hz, dok su moderni instrumenti najčešće na 440 Hz.

Don Robert Tonsati, muljanski župnik, ističe da je ovo povijesni pothvat jer je instrument ranije bio doslovno mrtav i nije svirao. “Nakon više od pola vijeka, kad su zadnji put svirale, a i tad su bile u vrlo oštećenom stanju, orgulje su sada vraćene u potpuno autonomnu funkcionalnost. Sada se na njima može svirati, mogu se izvoditi koncerti, mogu se pratiti misna slavlja”, kaže Tonsati.

On dodaje da su orgulje uvijek služile liturgiji i umjetničkim concertama, te da su gotovo svi veliki kompozitori baroka, klasicizma pa i romantizma bili orguljaši ili su pisali za orgulje. “Tako da mi sad imamo autentičan instrument iz XVIII vijeka koji u današnjem vremenu, nakon pola vijeka šutnje, ponovo govori svojim raskošnim zvukom”, naglašava Tonsati.

Za potrebe restauracije bilo je neophodno potpuno demontirati orgulje i transportovati ih u Rogašku Slatinu, gdje su restaurirane i napravljene nadogradnje onih dijelova koji su bili istrošeni. Iako moderni instrumenti ne moraju nužno uskladiti s ovim specifičnim intonacijama, ove orgulje ostaju unikatan instrument s foničkom građom koja ih čini posebnim. Frekvencija i intervali doprinose autentičnom zvuku koji je karakterističan za Mletačko-dalmatinsku orguljsku školu.

Želja je da ova orguljska kultura oživi u Boki Kotorskoj i da se zainteresuju ljubitelji muzike, vjernici i učenici. Iz Muzičke škole “Vida Matjan” u Kotoru su učenici s profesorima posjetili Katedralu Sv. Tripuna kako bi se upoznali s orguljama, kako mehaničkim (XX. vijek) tako i digitalnim, a susreti su bili veoma zanimljivi.

Muloske orgulje nisu samo ponos ovog mjesta, one su sada ponos Boke i Crne Gore; cilj je da se baština predstavi široj publici i da oživi kulturna scena kroz koncerte i edukativne programe.