Istorija Hercegovine i njen značaj kroz vekove

Na današnji dan, 2. jula 1451. godine, gospodari Zete Stefanića Crnojević zatražio je od Venecije posredovanje u oslobađanju sina Ivana iz zatoceništva kod bosanskog vojvode Stevana Vukčića Kosace. Stevan Vukčić bio je osnivač vojvodstva Svetog Save, kasnije nazvanog Hercegovina, po njegovoj tituli Hercegov od Svetog Save.

Naslednik Sandalja Hranica Kosace od 1435. godine, bio je najistaknutiji među Kosacama. Proširio je vlast na Omiš, Poljicu, Trebinje, Klobuk, trg Podgoricu i utvrđenja Medun i Soko u Gornjoj Zeti i Bar (Donja Zeta). Ugrožen od Mlečana i zetskog vojvode Stefana Crnojevića, koji su mu ubrzo zatim oteli Bar, Gornju Zetu i Omiš, pomirio se sa bosanskim kraljem Stefanom Tomašem, sa kojim je do tada ratovao. U znak pomirenja, pristao je na udaju kćeri Katarine za bosanskog kralja.

Ubrzo se proglasio „Hercegom od Svetog Save“. Teritorija pod njegovom vlašću, od tada poznata pod imenom Hercegovina, protezala se od Lima do Cetine i od Rame do Kotorskog zaliva. Na tom prostoru bio je samostalan vladar. Težnje za privrednim osamostaljenjem Hercegovine došle su do izražaja i u njegovim naporima da Herceg Novi razvije u pomorsko i trgovačko središte.

Pošto su Osmanlije počele upadati u njegovu zemlju, pomirio se i sa novim bosanskim kraljem Stefanom Tomaševićem. Nakon pada Bosne 1463. godine, njegove su zemlje postepeno osvajale Osmanlije (Hum i Podrinje) i Mlečani (Neretvansku krajinu). Krajom života, vlast mu je bila svedena na usko primorsko područje sa Herceg Novim, koji su Osmanlije zauzeli 1482. godine.

Hercegovina je istorijska država koja je prvobitno postojala pod imenom Hum ili Humska zemlja, a u srednjem veku dobila ime Hercegovina. Danas označava geografsku oblast koja obuhvata južnu polovinu Bosne i Hercegovine. Hercegovina kao stara srpska srednjovekovna zemlja bila je mnogo veća i obuhvatala je delove današnje zapadne Crne Gore, delove Polimlja i gornjeg Podrinja, kao i Boku Kotorsku.

Ova država je ime dobila po tituli Hercega od Svetoga Save, vladara ovog područja iz XV veka Stevana Vukčića Kosace. Kroz istoriju se nazivala i Humska zemlja, Hum ili Zahumlje. Po društveno-istorijskim kriterijumima, Hercegovina se na nekim od ovih teritorija preklapa sa Bosnom. Hercegovina zauzima oko 20% teritorije Bosne i Hercegovine, gde živi oko 10% stanovništva zemlje.