Brisel oslobađa 16 milijardi eura za Mađarsku: Istorijski dan

Evropska unija je zvanično najavila deblokadu više od 16 milijardi eura za Mađarsku nakon dugotrajne blokade. Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen potvrdila je da je zemlja ostvarila "veliki napredak", ali je istovremeno zatražila nastavak reformi.

Novac se oslobađa na osnovu "velikog napretka" koji je u kratkom roku postignut na polju investicija, regionalnog razvoja i borbe protiv korupcije. Novi mađarski premijer Peter Mađar ocijenio je na zajedničkoj konferenciji za novinare da je ovo "istorijski dan za Mađarsku", dodajući da se njegov tim "borio za svaki eurocent".

Konkretno, riječ je o deset milijardi eura iz Fonda za oporavak od pandemije koronavirusa, koji će biti dodijeljeni u vidu bespovratne pomoći i povoljnih kredita. Međutim, Mađarska mora da podnese zvaničan plan sa jasnim projektima prije nego što novac bude isplaćen, a zeleno svjetlo za oslobađanje sredstava moraju da daju i ostale članice EU.

Sva sredstva iz ovog programa Evropske unije uslovljena su time da se reforme i investicije sprovedu najkasnije do 31. avgusta, jer u suprotnom Budimpešti prijeti trajni gubitak tog novca. Pored toga, briselska administracija deblokira 4,2 milijarde eura iz kohezionih fondova, namijenjenih smanjenju regionalnih razlika. Preostale 2,2 milijarde eura biće stavljene Mađarskoj na raspolaganje čim vlada povuče sledeće dogovorene poteze.

Nova mađarska vlada položila je zakletvu 9. maja, a premijer Peter Mađar je odmah poslao jasan signal Evropskoj uniji da će se u Budimpešti od sada voditi potpuno drugačija politika. Pod vođstvom Viktora Orbana, Budimpešta i Brisel su se često sukobljavali oko unutrašnjih pitanja, kao što su urušavanje vladavine prava i korupcija, kao i oko spoljnopolitičkih tema poput podrške Ukrajini tokom ruske invazije.

Mađarska ekonomija već tri godine praktično stagnira i bilježi tek minimalan rast. Situaciju dodatno otežava ogroman budžetski deficit. Naime, ovaj deficit bi mogao da dostigne čak 6,2 odsto BDP-a, što je daleko iznad gornje granice koju propisuje Evropska unija. Osnovna kamatna stopa Centralne banke Mađarske iznosi visokih 6,25 odsto.

Jedina svijetla tačka za sada jeste nacionalna valuta. Forinta je počela naglo da jača odmah nakon izbora Petera Mađara, zbog velikih očekivanja investitora da će Brisel ponovo otvoriti slavine sa novcem.