Baltičke države traže ubrzanje NATO podrške nakon incidenta sa dronovima

Baltičke države Estonija, Letonija i Litvanija zatražile su danas od NATO da hitno pojača i ubrza napore koje ulaže u njihovu odbranu, posebno odbranu vazdušnog prostora, posle najnovijeg incidenta sa rušenjem dronova na njihovoj teritoriji.

U zajedničkom saopštenju, ministri odbrane tri baltičke zemlje ističu: "Mi, Estonija, Letonija i Litvanija, postavljajući protivvazdušnu odbramu kao prioritet, preduzimamo odlučne korake. Ali najnoviji incidenti čiji je uzrok ruska agresija na Ukrajinu, demonstriraju važnost daljeg jačanja višeslojne vazdušne odbrane".

Ministri Hano Pevkur iz Estonije, Andris Spruds iz Letonije i Robertas Kaunas iz Litvanije podsjećaju da je ove sedmice nekoliko dronova ušlo u vazdušni prostor NATO na Baltiku i da su se letjelice srušile na teritorije tri države, "na sreću bez civilnih žrtava".

Agencije su ranije ove nedelje javile da je riječ o dronovima kojim je Ukrajina gađala gradove na sjeveru Rusije, a koji su promašili mete i prodrli u vazdušni prostor tri baltičke države. Estonija, Letonija i Litvanija navode da se još istražuju detalji incidenta, ali da njihova podrška pravu Ukrajine na samoodbranu ostaje nepokolebljiva.

Tri države dodaju da incidenti dodatno podvlače hitnu potrebu unapređenja njihove pripravnosti i ulaganja u odbranu, kao i da "napori NATO da poboljša njihovu vazdušnu odbranu, uključujući i odbranu od dronova, moraju biti ubrzani".

Ministri su naglasili: "Saveznici moraju hitno da pojačaju kapacitete neophodne za efikasno otkrivanje i presretanje", dodajući da "postojeće prisustvo aviona i protivvazdušnih sistema NATO na Baltiku mora biti očuvano i pojačano, kako bi moglo da se suoči sa svim prijetnjama, uključujući i dronove".

Na kraju saopštenja, ocjenjuje se da incidenti dodatno naglašavaju važnost aplikacije koju su tri zemlje, članice Evropske unije, podnijele za dobijanje sredstava iz Fonda EU za odbrambene projekte od zajedničkog interesa. Estonija, Letonija i Litvanija nemaju sopstvene borbene avione, zbog čega baltički vazdušni prostor još od 2004. godine obezbeđuje NATO.

Zapadni saveznici u tom cilju na rotirajućoj osnovi stacioniraju svoje avione i posade u tri baltičke zemlje. Od septembra 2025. godine, NATO sprovodi i operaciju Istočni stražar (Eastern Centry) u okviru koje na Baltiku treba da budu razmješteni dodatni protivvazdušni i radarski sistemi.