Island traži nove načine za jačanje bezbjednosti nakon odbacivanja pregovora sa EU

Island mora da pronađe nove načine da ojača svoju bezbjednost nakon što su birači odbacili ponovno pokretanje pregovora o pristupanju Evropskoj uniji, izjavila je za Rojters ministarka spoljnih poslova te zemlje, Torgerdur Gunarsdotir. Ova situacija mogla bi uključivati bilateralnu saradnju i produbljivanje veza sa EU.

Komentari ministarke uslijedili su nakon što su Islanđani u subotu glasali protiv inicijative vlade da ponovo otvori pregovore o članstvu u EU. Američki predsjednik Donald Tramp, koji je više puta rekao da želi da preuzme susjedni Grenland, dodatno je zaoštrio debatu o bezbjednosti na Islandu, postavljajući pitanja o posvećenosti Vašingtona NATO-u.

„Glasanjem nijesmo uklonili geopolitičku situaciju, ona je i dalje tu i moraćemo da pronađemo druge načine da povećamo svoju bezbjednost“, rekla je Gunarsdotir nakon sastanka sa odborom za spoljne poslove. Na referendumu, 52,8 odsto birača bilo je protiv pregovora sa Briselom, dok je 47,2 odsto bilo za, uz izlaznost od 82,5 odsto birača sa pravom glasa.

Island, arktičko ostrvo sa oko 400.000 stanovnika, član je NATO-a, ali nema sopstvenu stalnu vojsku. Odbrana zemlje zasniva se na bilateralnom sporazumu o odbrani sa Sjedinjenim Američkim Državama iz 1951. godine i članstvu u NATO-u. „EU je i dalje veoma važan partner Islanda i moramo dodatno da ojačamo saradnju. Razmotrićemo bilateralne sporazume, a takve sporazume već imamo sa Finskom i Norveškom“, dodala je ministarka, navodeći i Japan i Kanadu kao važne partnere.

Island je dio Evropskog ekonomskog prostora (EEP) od 1994. godine, na osnovu sporazuma sa EU koji mu omogućava pristup jedinstvenom tržištu Unije, ali bez punopravnog članstva. „Moraćemo da ojačamo saradnju u okviru EEP-a. Veoma pozitivan ishod referenduma je to što su sada sve islandske partije ujedinjene u podršci sporazumu o EEP-u“, kazala je Gunarsdotir.