Arheolozi pronašli olupinu španskog ratnog broda iz 18. vijeka kod Marbelje

U blizini obale San Pedro de Alkantara kod Marbelje, arheolozi su otkrili olupinu španskog ratnog broda "Fernando", koji je za Špansku kraljevsku mornaricu izgrađen u brodogradilištu u Ferolu između 1750. i 1751. godine, a potonuo 1760. godine, saopštili su podvodni arheolozi.

Istraživanje olupine ukazuje sa visokim stepenom vjerovatnoće da je riječ o ovom brodu, a pretpostavka se zasniva na arheološkoj, konstruktivnoj i istorijskoj analizi podvodnog nalazišta. Olupina se nalazi na maloj dubini u području izloženom snažnim morskim strujama i prostire se na oko 65 metara dužine i 12 metara širine.

Dobro očuvano stanje omogućilo je detaljno proučavanje konstrukcije broda, rasporeda njegovih ostataka i artiljerijskih oružja pronađenih na morskom dnu. Istraživači navode da se dimenzije olupine, način gradnje trupa, procijenjena starost i mjesto pronalaska podudaraju sa istorijskim izvorima koji opisuju brodolome zabilježene na tom području.

Analiza pokazuje da je brod pripadao Španskoj kraljevskoj mornarici sredinom 18. vijeka i da ga odlikuje robusna konstrukcija, gusto raspoređena rebra trupa i tehnike gradnje karakteristične za to doba, uključujući kombinovanu upotrebu drvenih klinova i gvozdenih spojnih elemenata.

Na olupini su identifikovani i otvori za topove odgovarajućih dimenzija za veliki ratni bro, kao i ostaci unutrašnjih konstrukcija koje su služile za ojačavanje trupa. Prema istorijskim dokumentima, brod je potonuo tokom snažnog nevremena 1760. godine, nakon što je pretrpio ozbiljna oštećenja upravljačkog sistema i izgubio mogućnost manevrisanja.

Analiza pronađenih topova pokazala je da je riječ o španskom naoružanju proizvedenom pre donošenja Pravilnika o artiljeriji iz 1765. godine, što se poklapa sa periodom u kojem je brod bio u službi. Istraživači ocjenjuju da arhitektura broda i pronađeni artefakti potvrđuju da potiče iz prve polovine 18. vijeka, odnosno iz perioda reformi koje su sprovodili španska burbonska monarhija, markiz od Ensenjade i naučnik Horhe Huan.

Tokom istraživanja izrađen je trodimenzionalni model olupine na osnovu više od 3.000 fotografija, što omogućava detaljnu analizu rasporeda ostataka i planiranje budućih arheoloških istraživanja. Istovremeno se sprovode dendroarheološke i izotopske analize uzoraka drveta kako bi se utvrdilo poreklo građevinskog materijala i eventualne kasnije popravke broda.

Nalazište je bilo poznato i ranije, nakon inspekcija koje je 2009. godine obavio Centar za podvodnu arheologiju Andaluzijskog instituta za istorijsko nasleđe, kao i tokom dodatnih istraživanja sprovedenih 2015. godine. Nova istraživanja imala su za cilj da sa većom sigurnošću potvrde identitet olupine i njenu povezanost sa ratnim brodom "Fernando", uprkos promenama morskog dna i eroziji kojima je nalazište izloženo.