Stradali od vrućine u Evropi

Četrdeset ljudi utopilo se u Francuskoj proteklih dana dok su pokušavali da se rashlade i pobjegnu od rekordnih vrućina, rekao je danas premijer, dok je toplotni talas zahvatio veliki dio Evrope. Velika Britanija, Italija, Švajcarska i Španija takođe su se gušile u ekstremnim vrućinama, pri čemu su rekordne temperature u nekim regionima poremetile nastavu u školama i rad saobraćajnih mreža.

Evropa se zagrijava više nego dvostruko brže od globalnog prosjeka, prema podacima Svjetske meteorološke organizacije, zbog čega su takvi produženi periodi vrućine sve vjerovatniji.

Veliki dio Francuske nalazi se pod ozbiljnim upozorenjem na vrućine, a očekuje se da će temperature danas dostići oko 40 stepeni Celzijusa, saopštio je Meteo France. U pojedinim djelovima zapadne Francuske očekuje se i do 43 stepena. Zemlja je upravo zabilježila najtoplije popodne i najtopliju noć otkako su 1947. počela mjerenja. Pedeset četiri departmana su pod crvenim meteoalarmom, što su prognostičari opisali kao situaciju bez presedana.

Širom Francuske, ljudi skaču u kanale i rijeke kako bi se rashladili. Francuska ministarka sporta Marina Ferari rekla je da razumije potrebu da se pobjegne od vrućine, ali je upozorila da se ne treba kupati u neodobrenim ili opasnim područjima. Govoreći uoči hitnog sastanka o toplotnom talasu, francuski premijer Sebastijen Lekorni rekao je: „Tužna pošast kada je riječ o utapanjima, jer najnoviji podaci koji su nam upravo saopšteni pokazuju 40 smrtnih slučajeva od 18. juna, uglavnom među mladima.“ U ponedjeljak, spasioci nisu uspjeli da reanimiraju dvoje djece, uzrasta dvije i četiri godine, koju je majka pronašla bez svijesti u porodičnom automobilu ispred njihove kuće, saopštio je tužilac u Karpentrasu, na jugoistoku Francuske.

U Parizu su se putnici teško probijali kroz sparne uslove, nakon neprospavanih noći u stanovima slabo opremljenim za vrućine. Pojedini vozovi su otkazani, uključujući one između Pariza i Brisela. Poslovni lideri rekli su da i ekonomija trpi posljedice. „Francuska radi usporeno. Kompanije, koliko god je to moguće, sprovode preporuke kako bi zaštitile svoje zaposlene“, rekao je za BFM TV Patrik Marten, čelnik francuskog udruženja poslodavaca MEDEF.

Toplotni talas u Evropi pokreće vremenski obrazac poznat kao omega blok, jer ima oblik grčkog slova omega: u sredini se nalazi izbočina vrelog vazduha, a sa obje strane hladniji vazduh, što omogućava da temperature rastu iz dana u dan. Meteo France je saopštio da su trenutni uslovi uporedivi sa toplotnim talasom iz avgusta 2003, koji je trajao 16 dana i, prema podacima EU, doveo do procijenjenih 80.000 dodatnih smrtnih slučajeva širom Evrope. Nije izvjesno koliko će aktuelni talas trajati.

U Italiji je Ministarstvo zdravlja izdalo najviši stepen upozorenja za 15 gradova, a vlasti su preduzele mjere kako bi se ograničio rad u pojedinim sektorima. Oluje se očekuju kasnije u utorak iznad Alpa i Apenina, donoseći obilnu kišu, snažne udare vjetra i grad. I Britanija je na udaru vrućina, a tamošnja meteorološka služba prognozira temperature do 37 stepeni u južnoj Engleskoj u utorak - što bi potencijalno mogao biti novi junski rekord - prije dodatnog rasta u sjutra i u četvrtak.

Desetine škola planiraju ranije zatvaranje, navodeći da zgrade nijesu prilagođene vrućinama. Saobraćajne mreže širom Evrope našle su se pod pritiskom. Britanska željeznica upozorila je putnike da kasnije ove sedmice putuju samo ako je neophodno, jer se temperature približavaju 39 stepeni, pa će ograničenja brzine vjerovatno poremetiti usluge. U Londonu su noćne oluje s grmljavinom, koje su dio istog nestabilnog vremenskog obrasca, izazvale dodatne poremećaje, uključujući i na aerodromu Hitrou.

Španska meteorološka agencija izdala je crvena upozorenja za djelove zemlje, upozoravajući na opasne vrućine, uz očekivane temperature do 44 stepena Celzijusa. Ni noć nije donijela veliko olakšanje, pošto je oko 30 mjernih stanica rano juče i dalje bilježilo temperature iznad 25 stepeni. Madrid je otvorio klimatizovana skloništa za ranjive osobe, uključujući beskućnike. Skloništa će „obezbijediti klimatizovan prostor, ponuditi osnovnu hranu, omogućiti posjetiocima da se istuširaju i pružiti im priliku da se neko vrijeme odmore“, rekao je Huan Karlos Areljano iz madridske službe Samur Social. Desetine opština širom sjeverne Španije otkazale su tradicionalne lomače zbog rizika od požara, što pokazuje kako ekstremne temperature remete i kulturne tradicije i svakodnevne aktivnosti.

U Belgiji je nagli rast temperature primorao jednu osnovnu školu u Tervurenu, blizu Brisela, da završne ispite premjesti u obližnju crkvu. U Švajcarskoj je sjeveroistočni kanton Sent Galen ograničio uzimanje vode iz rijeka i jezera, navodeći da su nivoi površinskih i podzemnih voda niski, a temperature visoke.

Dok se južna Evropa prži, svježije destinacije na sjeveru privlače turiste koji traže odmor u hladnijim krajevima. „Razmišljali smo da putujemo u Hrvatsku, ali smo došli u Švedsku jer je ovdje svježije“, rekla je njemačka turistkinja Katarina Reksing u starom dijelu Stokholma, na dan kada je u švedskoj prijestonici bilo 22 stepena, a u Zagrebu, u Hrvatskoj, 30 stepeni.