Merc i Makron odustaju od projekta borbenog aviona

Lideri Francuske i Njemačke su se dogovorili da odustanu od ključnog projekta razvoja i izgradnje borbenog aviona nove generacije, saopštili su danas njemački zvaničnici. Ovim potezom završava se jedan od najambicioznijih evropskih odbrambenih programa.

Njemački kancelar Fridrih Merc i francuski predsjednik Emanuel Makron razgovarali su o problematičnom projektu prošle sedmice na marginama samita Evropske unije i Zapadnog Balkana u Crnoj Gori. Zaključili su da nema izgleda da se prevaziđe višemjesečni zastoj, rekli su zvaničnici.

Neuspjeh da se postigne dogovor o projektu vrijednom 100 milijardi eura, odnosno 116 milijardi dolara, ukazuje na teškoće s kojima se Evropa suočava u obnovi svojih vojnih kapaciteta nakon decenija nedovoljnog ulaganja. Projekat, čije je središte trebalo da bude osnovni borbeni avion podržan dronovima i povezan povjerljivim „borbenim oblakom”, mjesecima je bio pod znakom pitanja dok su se dvije strane sporile oko specifikacija i kontrole.

Evropski izvor upoznat sa slučajem rekao je da se dvije strane kreću ka rješenju koje bi omogućilo da se sačuva obraz. Planira se da preostali sistemi izvan samog borbenog aviona, poput „borbenog oblaka” visoko bezbjednih veza, zadrže isti naziv: Future Combat Air System, odnosno FCAS. Ovaj kompromis je uglavnom simboličan, s obzirom na to da je FCAS generički naziv za takve sisteme i nije jedinstven za ovaj plan.

Zvaničnici traže formulu koja bi Makronu omogućila da odustane od osnovnog borbenog aviona, a da ne mora da proglasi cijeli projekat mrtvim. Makron je projekat pokrenuo 2017. sa bivšom njemačkom kancelarkom Angelom Merkel. Njegov kabinet nije odmah odgovorio na zahtjev za komentar.

Makron i Merc su mjesecima pokušavali da spasu projekat i prevaziđu razlike između glavnih industrijskih partnera, evropske vazduhoplovne grupe Erbas, koja predstavlja Njemačku i Španiju, i francuskog Daso avijasjona. Pored sporova oko kontrole i tehnoloških specifikacija, dvije strane su imale veoma različite zahtjeve u pogledu aviona.

Merc je otvoreno doveo u pitanje da li razvoj borbenog aviona s posadom i dalje ima smisla za vazduhoplovstvo Njemačke, naglašavajući da Njemačkoj nije potreban avion sposoban da nosi nuklearno oružje i slijeće na nosač aviona.