NVO Buša postavlja pitanje kriterijuma za podršku autohtonim rasama

Nevladina organizacija Buša saopštila je danas da je otvoreno ključno pitanje - na osnovu kojih kriterijuma se odlučuje koje rase dobijaju podršku. Oni upozoravaju na neusklađenost državnih mjera i izostavljanje balkanske koze iz programa Eko-fonda vrijednog 175.000 eura, kao i na ozbiljna pitanja transparentnosti i funkcionisanja sistema raspodjele subvencija namijenjenih očuvanju autohtonih rasa.

Jedno od najvažnijih pitanja odnosi se na to zašto balkanska koza nije obuhvaćena programom Eko-fonda, iako je prepoznata u Agrobudžetu za 2025. godinu. Naime, Agrobudžet predviđa finansijsku podršku za uzgoj balkanske koze kroz mjeru vrijednu oko 100.000 eura i uz podsticaj od 15 eura po grlu. „Međutim, ta rasa nije obuhvaćena javnim pozivom Eko-fonda“, navode iz NVO Buša, dodajući da je Eko-fond za očuvanje ugroženih rasa i biodiverziteta opredijelio 175.000 eura, ali balkanska koza, kao i domaći magarac, nijesu među prihvatljivim kategorijama.

Iz te NVO poručuju da ovakva neusklađenost između dva državna mehanizma podrške otvara suštinsko pitanje dosljednosti javnih politika: kako je moguće da jedna institucija prepoznaje i finansira određenu rasu, dok druga kroz finansijski značajniji program tu istu rasu ne uključuje. Prema dostupnim informacijama, kriterijume za javni poziv Eko-fonda definisala je stručna komisija, kojom je predsjedavala Božidarka Marković, profesorica na Biotehničkom fakultetu Univerziteta Crne Gore, članica Senata i bivša dekanica te institucije.

NVO Buša je prošlog mjeseca podnijela krivičnu prijavu protiv nje, tvrdeći da je zloupotrijebila službeni položaj kao predsjednica komisije za raspodjelu sredstava Agrobudžeta za 2024. godinu koja se odnose na mjere za očuvanje autohtonih genetičkih resursa u poljoprivredi. Prijava je podnijeta Osnovnom državnom tužilaštvu u Podgorici, a njome su obuhvaćeni i članovi komisije.

Iz NVO Buša navode da su, prema informacijama dobijenim od učesnika u projektu, upoznati sa tvrdnjama učesnika projekta da je tokom izrade programa balkanska koza izostavljena bez javno dostupnog obrazloženja. „Smatramo da je u interesu javnosti da se kriterijumi jasno predstave“, izjavio je Predrag Vujnović, predsjednik NVO Buša. U javno dostupnoj dokumentaciji, kako se navodi, nije pronađeno obrazloženje za ovakvu odluku, niti analiza koja bi pojasnila zašto su određene rase uključene, a druge nijesu.

NVO Buša upozorava da izostavljanje balkanske koze iz ovog programa ima direktne posljedice po gazdinstva koja se bave njenim uzgojem, jer im nije omogućen pristup ovom vidu podrške. Oni smatraju da ovakva odluka zahtijeva dodatna i jasna pojašnjenja nadležnih institucija.