Visoki državni depoziti u Crnoj Gori

Na kraju februara ove godine, državni depoziti u Crnoj Gori iznosili su 732,99 miliona eura, dok su podaci za polugodišnji period pokazali da su depoziti uglavnom iznosili preko pola milijarde eura. Stručnjaci iz Akcije za socijalnu pravdu (ASP) upozoravaju da visok nivo depozita ne odražava nužno fiskalno zdravlje zemlje, s obzirom na višedecenijski trend zaduživanja i krizu javnih finansija.

“Na kraju februara ove godine stanje državnih depozita iznosilo je 732,99 miliona eura, a na kraju januara 807,01 miliona”, navode iz ASP-a, uz napomenu da su podaci dobijeni zvaničnim putem. Na kraju decembra prošle godine, stanje svih državnih depozita iznosilo je 804,68 miliona eura.

Kako pokazuju najnoviji mjesečni podaci ASP-a, u periodu od kraja septembra prošle godine do kraja februara ove godine, stanje državnih depozita uglavnom je bilo iznad pola milijarde eura. Na kraju septembra stanje depozita bilo je 583,55 miliona eura, a na kraju oktobra 542,72 miliona eura. U novembru su državni depoziti iznosili 494,34 miliona eura. Tog mjeseca Ministarstvo finansija je u dva kruga provelo emisiju obveznica za domaća fizička i pravna lica sa prinosnom kamatom od 3,74 odsto, kada je prikupljeno nepunih 50 miliona eura, ali je ostalo nejasno zašto se uopšte išlo na tu emisiju domaćih obveznica.

Podaci ASP-a pokazuju da je stanje državnih depozita u protekloj godini znatno variralo, uz uključeni depozit po osnovu zlata. Na kraju avgusta stanje državnih depozita iznosilo je 575,96 miliona eura, na kraju jula 570,42 miliona eura, na kraju juna 567,76 miliona eura, na kraju maja 629,14 miliona eura, a na kraju aprila 700,15 miliona eura. Na kraju marta 2025. godine stanje depozita je bilo 300,06 miliona eura, na kraju februara 359,30 miliona eura, a na kraju decembra 2024. 384,57 miliona eura.

Iz ASP-a ističu da se stanje državnih depozita u zemlji ne može vezivati za uspješnu ekonomiju i dobro „finansijsko zdravlje“ javnih finansija. “Država se duže od deceniju i po nalazi u začaranom krugu kontinuiranih zaduženja, koja su počela još 2008. i 2009. godine, kada su prvi put napravljene ozbiljnije 'rupe' u državnoj kasi, jer su novcem poreskih obveznika spašavani privatni bankarski biznisi i inostrani tajkuni. Država, koja je tokom perioda, koji se javno označava 'mračnom privatizacijom', uništila vlastitu proizvodnju i ekonomiju, nikada nije uspjela da izađe iz magičnog kruga zaduživanja,” zaključuju iz ASP-a.