Opštine suočene sa obavezom izgradnje stočnih groblja, ali bez odgovarajućih resursa

Vlada Crne Gore predložila je Zakon o upravljanju i postupanju sa nusproizvodima životinjskog porijekla, kojim se opštine obavezuju da izgrade stočna groblja, sakupljaju uginule životinje, obezbijede njihov transport, preradu ili odlaganje. Međutim, Zajednica opština tvrdi da ne mogu graditi grobnice za životinje jer nemaju odgovarajuće parcele i da taj posao zahtijeva posebne higijenske, veterinarsko-zdravstvene i druge uslove.

Upozoravaju da se stočna groblja mogu formirati samo van građevinskog urbanističkog regiona (GUR), a tim zemljištem raspolaže Vlada. Ove stavove su iznijeli u mišljenju na Nacrt zakona, a odgovore o primjedbama očekuju i od Ministarstva poljoprivrede. Javna rasprava o ovom dokumentu sprovedena je prošle jeseni, ali nije stigla nijedna primjedba.

Crna Gora je dužna da izgradi groblja, jer trenutno nema postrojenje za bezbjedno zbrinjavanje nusproizvoda životinjskog porijekla, što može ugroziti privremeno zatvaranje Pregovaračkog poglavlja 12 - Bezbjednost hrane, veterina i fitosanitarni poslovi sa Evropskom unijom (EU). Od Skupštine se traži da po hitnom postupku usvoji ovaj zakon, jer je zatvaranje poglavlja planirano za ovu godinu.

Trenutno, samo Berane ima parcelu za grobnicu, dok Bar gradi spalionicu za životinjske ostatke. Zajednica opština ističe da nije racionalno obavezivati sve jedinice lokalne samouprave da obezbijede lokaciju za 25 jama grobnica, jer se lokacije moraju definisati prostorno-planskim dokumentima.

Vlada je u decembru prošle godine prvobitno obavezala opštine da stočna groblja formiraju najkasnije do 1. maja, a prema predlogu zakona, rok za njihovo formiranje je šest mjeseci od dana stupanja na snagu. Zajednica opština naglašava da Vlada zakonski mora da ih obavijesti o svim propisima koji utiču na opštine, što u ovom slučaju nije učinjeno.

U mišljenju se također navodi da je predviđeno da Vlada obezbijedi uslove za sakupljanje, preradu i odlaganje nusproizvoda životinjskog porijekla, a da je to posao opština ukoliko ga Vlada ne završi. Opštine spore način plaćanja ovih poslova, jer obaveze proizvođača otpada nisu utvrđene Nacrtom zakona.

Crna Gora je u junu 2018. usvojila Plan upravljanja nusproizvodima životinjskog porijekla, ali su planirani projekti za izgradnju postrojenja u Bijelom Polju i Nikšiću obustavljeni zbog primjedbi mještana. Ako Crna Gora ne pronađe rješenje za bezbjedno zbrinjavanje nusproizvoda, dovodi se u pitanje i privremeno zatvaranje poglavlja 12.