Sjever Crne Gore ima pet puta manje firmi od centra i primorja

Prema podacima iz Predloga programa podrške investicijama za 2026. godinu, Crna Gora je u 2025. godini imala 63.823 aktivna poslovna subjekta, što je 8,2 odsto više nego prethodne godine. Iako ovaj podatak ukazuje na rast preduzetništva, analize pokazuju da je crnogorski biznis izrazito neravnomjerno raspoređen, sa dominantnim prisustvom u Podgorici i na primorju, dok sjever zaostaje višestruko.

Ministarstvo regionalno-investicionog razvoja predlaže novi program podrške investicijama vrijedan 1,35 miliona eura, koji je usmjeren na nabavku opreme, modernizaciju proizvodnih kapaciteta i jačanje konkurentnosti preduzeća. Ova mjera ima za cilj da preusmjeri investicije tamo gdje su najpotrebnije.

Poslovni ambijent u Crnoj Gori u 2025. godini pokazuje blagi oporavak, ali je i dalje ispod pretpandemijskog nivoa. Prosječna ocjena iznosila je 2,47 na skali od jedan do pet. Glavne prepreke s kojima se susreću privrednici uključuju sivu ekonomiju, nelojalnu konkurenciju i otežan pristup finansiranju, posebno za mala i srednja preduzeća.

U 2025. godini, najveći broj aktivnih poslovnih subjekata registrovan je u Podgorici sa 23.607, dok Budva slijedi sa 12.452 subjekta. U sjevernom regionu, koji obuhvata opštine sa nižim razvojem, poslovalo je samo 5.378 aktivnih subjekata, što ukazuje na značajnu nerazvijenost u odnosu na centralni i primorski region.

Program podrške investicijama predviđa da se značajan dio sredstava usmjeri ka nedovoljno razvijenim opštinama, uključujući Petnjicu, Gusinje, Andrijevicu i druge, gdje će preduzeća moći dobiti do 70 odsto refundacije opravdanih troškova. Takođe, program stimulira uključivanje žena i mladih u biznis, nudeći dodatne benefite za preduzeća u čijem je vlasništvu većina žena ili mladih do 35 godina.

U 2025. godini, 74 odsto aktivnih poslovnih subjekata bilo je u vlasništvu muškaraca, dok su žene bile vlasnice samo 26 odsto. Iako program pruža posebne stimulacije za žene, podaci ukazuju na potrebu za većim uključivanjem žena u preduzetništvo.

Program za 2026. godinu ne samo da ima veći budžet, već i jasnije regionalno usmjeravanje. Ključno pitanje biće da li će novac zaista stići do firmi u opštinama u kojima je privredna aktivnost najslabija, jer podaci pokazuju da Crna Gora oskudijeva u ravnomjernoj raspodjeli poslovnih šansi.