Prije 34 godine stradalo 12 beba u Banjaluci

U banjalučkom porodilištu, na Odjeljenju za intenzivnu njegu, od 22. maja do 19. juna 1992. godine preminulo je 12 prevremeno rođenih beba. Ove bebe bi imale šansu da se bore za život da im je bio dostupan medicinski kiseonik u bolnici ili da su mogle biti transportovane u Beograd radi bolje zdravstvene njege.

Prvi apel za pomoć iz Kliničko-bolničkog centra u Banjaluci upućen je 21. maja 1992. godine, kada su zaposleni pokušali da nadomjeste medicinski kiseonik industrijskim, koji su po apelu dostavljali pojedinci i organizacije iz Banjaluke. Međutim, ovaj kiseonik nije bio sterilan i nije imao istu vlažnost, dok su boce bile punjene pod različitim pritiscima, kako navodi RTRS.

Prva kriza sa kiseonikom riješena je uz pomoć Međunarodnog komiteta Crvenog krsta i mirovne misije UN u BiH, kada je početkom juna avionima u Banjaluku dopremljeno 180 boca kiseonika i ostale medicinske pomoći. Ipak, bila je to samo kratkoročna pomoć, a ubrzo je Kliničko-bolnički centar ušao u novi period neizvjesnosti.

U Jugoslaviji je putem medija vođena kampanja za dozvolu leta kako bi se spriječila agonija u Kliničko-bolničkom centru, a podržale su je mnoge poznate ličnosti, uključujući predsjednika Jugoslavije Dobricu Ćosića i patrijarha srpskog Pavla. Mulsimansko-hrvatske jedinice su tada kontrolisale 'Koridor života' u Posavini, što je značilo da je kiseonik mogao doći samo vazdušnim putem.

Za ovu tragediju odgovorni su oni koji su mogli pomoći, a nisu, prije svega tadašnji generalni sekretar UN Butros Butros Gali, Savjet bezbjednosti UN i Komitet za sankcije, koji su odlagali i nisu odobrili let humanitarnog aviona sa kiseonikom i medicinskom opremom. Uobičajena procedura za dobijanje dozvole trajala je do sedam dana, ali ni nakon 12 dana let nije odobren.

Odbor za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova pri Vladi Republike Srpske uvrstio je 2008. godine stradanje banjalučkih beba u Program obilježavanja značajnih istorijskih datuma i događaja Republike Srpske, kao događaj od regionalnog značaja, a 22. maj je proglašen Danom stradanja 12 beba usljed nedostatka kiseonika tokom rata 1992. godine.