Rast broja zatvorenih u Crnoj Gori: Svaki drugi bez presude

Crna Gora je tokom 2024. godine i početkom 2025. postala jedna od država s najvišim brojem zatvorenika na 100.000 stanovnika u Evropi. Prema podacima Savjeta Evrope, 31. januara prošle godine zabilježeno je 1.244 zatvorenika, što iznosi 199,6 zatvorenika na 100.000 stanovnika, čime je Crna Gora zauzela šesto mjesto u Evropi.

Evropski prosjek iznosio je oko 110 zatvorenika na 100.000 stanovnika, što znači da je Crna Gora imala gotovo duplo veći broj zatvorenika od evropskog prosjeka. U toku 2024. godine, zatvorska populacija u Crnoj Gori porasla je za 21,7 odsto, što je bio drugi najveći rast u Evropi, odmah nakon Turske. U poređenju sa 2014. godinom, broj zatvorenika porastao je za približno 13 odsto.

Međutim, najveći problem nije samo broj zatvorenika, već i njihova struktura. Čak 53,4 odsto zatvorenika bilo je u pritvoru bez pravosnažne presude. U Crnoj Gori, svakoj drugoj osobi iza rešetaka suđenje još nije bilo završeno. Samo je Albanija imala veći udio pritvorenika, dok je evropski prosjek bio 26 procenata.

Od ukupno 664 osobe koje nijesu služile pravosnažnu kaznu, čak 604 bile su neosuđeni pritvorenici. Ovi podaci ukazuju na to da je pritvor postao jedan od glavnih oslonaca crnogorskog pravosudnog sistema, uz moguće izazove kao što su duga trajanja istraga i ograničena upotreba alternativnih mjera.

Tokom 2024. godine, kroz crnogorske zatvore prošlo je gotovo 2.000 ljudi, od kojih je 1.983 osoba primljeno, a 1.890 pušteno. Gotovo polovina puštenih bili su pritvorenici koji nijesu služili pravosnažnu kaznu. Među osuđenim zatvorenicima, najviše je bilo onih osuđenih za krivična djela povezana sa drogom, dok su kazne većine osuđenih bile relativno kratke.

Prosječna starost zatvorenika u Crnoj Gori iznosila je 41 godinu, dok je evropski prosjek bio 39. Žene su činile samo 2,8 odsto zatvorske populacije, što je jedna od najnižih stopa u Evropi. Dnevni trošak po zatvoreniku iznosio je 31,5 eura, što je daleko manje u poređenju sa zapadnoevropskim standardima.

Ovi podaci ukazuju na to da Crna Gora, iako nema ekstremnu prenatrpanost zatvora, ima veoma visok nivo zatvaranja i oslanjanje na pritvor kao ključni element pravosudnog sistema.