Tužilaštvu pomaže vještačka inteligencija

Odbrana optuženih za ubistva državljana Srbije, Filipa Marjanovića i Vukašina Gošovića, prigovorila je u Višem sudu u Podgorici načinu na koji je tužilaštvo identifikovalo navodne korisnike Skaj komunikacije. Advokat Danilo Mićović je zatražio da sud angažuje komisiju vještaka iz oblasti IT tehnologije, digitalne forenzike i telekomunikacija ili da taj materijal izdvoji iz spisa predmeta kao pravno nevaljan dokaz.

Tokom nastavka dokaznog postupka pročitana je kopija presude Višeg suda u Bijelom Polju od 3. marta 2023. godine, koja se odnosi na pljačku banke u Beranama. Odbrana je ukazala da je riječ o pravosnažnoj oslobađajućoj presudi za Gorana Milašinovića, koji je optužen i u ovom postupku. Zastupnik optužbe je naveo da se tim dokazom potvrđuje istinitost Skaj komunikacije u kojoj se pominju oštećeni Marjanović i optuženi Milašinović, odnosno pljačka banke u Beranama.

Advokat Nikola Tomković kazao je da je presuda postala pravosnažna kao oslobađajuća u odnosu na Milašinovića, nakon odluke Vrhovnog suda. Dodao je da se iz te presude može zaključiti da Milašinović, kao ni ostali optuženi iz tog predmeta, “nemaju veze jedni sa drugima”. Inspektori koji su radili identifikaciju, a koji su pozvani u predmetu pred Višim sudom, izjavili su da je materijal koji su dobili bio otvoren, da nije imao zaštitu hešova, te da nijesu vještačili glas.

Advokat Miloš Vuksanović je rekao da je saglasan sa navodima Tomkovića. “Presudom Apelacionog suda, optuženi Milašinović oslobođen je optužbe, a Vrhovni sud odbacio je kao nedozvoljenu žalbu nadležnog tužilaštva”, kazao je Vuksanović.

Advokat Danilo Mićović prigovorio je dokazu, kao i ostalim dokazima koji će se izvoditi tokom postupka, a odnose se na identifikaciju navodnih korisnika Skaj komunikacije. “Potpuno je irelevantan ishod krivičnog postupka protiv Gorana Milašinovića i drugih u vezi sa pljačkom banke u Beranama. Relevantne su druge činjenice i okolnosti za utvrđivanje činjeničnog stanja u ovoj krivičnopravnoj stvari”, kazao je Mićović.

Naveo je da je SDT, kako tvrdi, u početku sam identifikovao osumnjičene, a kasnije i okrivljene. “Kada je odbrana prigovarala, tužilaštvo se ‘dosjetilo’ da ovu privilegiju prenese na ovlašćene policijske službenike - inspektore, koji su sačinjavali službene zabilješke. Odbrana je prigovarala i takvom načinu identifikacije, pa su u jednom od postupaka te službene zabilješke izdvojene kao pravno nevaljan dokaz, a odluka tog vijeća potvrđena je po žalbi”, rekao je Mićović.

Dodao je da je, nakon prigovora odbrane, tužilaštvo počelo da pravi skraćene verzije komunikacije, a zatim i novu verziju Skaj materijala dobijenu, kako tvrdi, uz pomoć vještačke inteligencije, odnosno programa kodnog naziva “Čvor”. “Ako imamo kao nesporno utvrđenu činjenicu, koju su tužioci u pojedinim postupcima jasno definisali, da je finalna verzija Skaja dobijena putem aplikacije ‘Čvor’, onda je u tom poslu učestvovao neko iz stručne službe tužilaštva. Siguran sam da u toj stručnoj službi ne postoji nijedan diplomirani pravnik. To moraju biti IT stručnjaci, eksperti digitalne forenzike i vještaci telekomunikacione struke”, naveo je Mićović.

On je predložio da sud formira komisiju vještaka iz oblasti IT tehnologije, digitalne forenzike i telekomunikacija, koja bi utvrdila autentičnost Skaj materijala, način obrade i mogućnost identifikacije korisnika. “Tek nakon izvještaja te komisije mogli bismo raspravljati o predmetnom materijalu, potpuno i pravilno utvrditi činjenično stanje i otkloniti sve nedoumice. Ukoliko sud odbije ovaj predlog, predlažem da se Skaj materijal izdvoji kao pravno nevaljan dokaz”, kazao je Mićović.