Na današnji dan 1941: Fašistički teror u Bačkoj

Na današnji dan, 13. aprila 1941. godine, u Drugom svjetskom ratu mađarski fašisti su počeli teror u Bačkoj i za nekoliko dana ubili oko 3.000 civila, mahom Srba. Tokom aprilske okupacije Bačke 1941. godine, usljed insceniranih sukoba kojima je stvorena prividna viteška bitka „hrabre“ mađarske vojske sa „četnicima“, pobijeno je nekoliko hiljada građana.

Preko 10.000 ljudi je opljačkano tokom aprilske okupacije. Tim činom je prekršena Haška konvencija iz 1907. godine i niko nije odgovarao, kao ni za sve druge nehumanosti u Hortićevoj takozvanoj Velikoj Mađarskoj. Ni u „užoj“ Mađarskoj nije pošteđena autohtona srpska zajednica. Na stotine mađarskih Srba je zatvoreno, naročito inteligencija.

Odlukom generalštaba i Ministarstva unutrašnjih poslova, od srpske i jevrejske inteligencije su sastavljeni takozvani radni bataljoni, a pojedini Srbi su strpani u logore. Aprila 1941. godine osnovan je logor 440 u koji su zatvoreni mnogi „nepovjerljivi“ Srbi, starosjedioci u Mađarskoj. U kratkotrajnom Aprilsko ratu 1941. godine Vojvodinu su okupirale njemačke i mađarske fašističke snage.

Nakon Aprilsko rata, Vojvodina je okupirana i podijeljena u tri okupacione zone: Srem su Nijemci predali tzv. Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, Bačku i Baranju je anektirala Hortićeva Mađarska, dok je Banat faktički potpao pod vlast domaćih Nijemaca (folksdojčera), iako je zvanično pripadao Nedićevoj Srbiji.

Odmah po okupaciji, započela je kampanja pogroma nad Srbima i Jevrejima, koja je, različitim intenzitetom, trajala do 1944. godine, vođena nesmanjenom žestinom i mržnjom prema Srbima koji su tu živjeli. Već prvih dana okupacije, pobijeno je oko 2.500 Srba.

Svoj zloglasni vrhunac, kampanja je dostigla tokom racije u Južnoj Bačkoj, januara 1942. Prema podacima centra Simon Vizental, samo u jednom danu i samo na jednom mjestu, novosadskom „Štrandu“, 23. januara 1942., pripadnici mađarskih okupacionih snaga u Novom Sadu odveli su 292 Srbina i 550 Jevreja na obalu Dunava i tamo ih natjerali da zakorače na zaleđenu površinu reke, a potom ih usmrtili puščanim hicima u led koji je pucao.

One koji se nijesu odmah udavili, ubijali su iz pištolja i pušaka. U tom događaju, kao i u svim zločinima tokom racije u Južnoj Bačkoj 1942. godine, učestvovale su i jedinice mađarske vojske i Mađarske kraljevske žandarmerije. U Bačkoj i Baranji je zavedena okupatorska uprava, uklanjani su srpski nazivi na javnim mjestima, protjerivani Srbi i drugi, a u škole je uveden mađarski jezik kao obavezan. Srpski viđeniji ljudi su ubijani, a njihova imovina pljačkana.