Ustavni sud usvojio žalbu ruskog državljanina o protjerivanju

Ustavni sud Crne Gore usvojio je ustavnu žalbu ruskog državljanina T.D. i ukinuo presudu Vrhovnog suda kojom je odlučivano o njegovom protjerivanju iz Crne Gore, jer mu nije pruženo pravo na pravično suđenje.

U ustavnosudskom postupku je utvrđeno da Vrhovni i Upravni sud nisu ispitali da li T.D. zbilja predstavlja opasnost po nacionalnu bezbjednost Crne Gore, što je utvrdila Agencija za nacionalnu bezbjednost, kao i da li bi protjerivanjem u Rusiju mogao biti izložen mučenju ili zlostavljanju jer je pripadnik manjinske, jezidske etničke zajednice.

Ministarstvo unutrašnjih poslova, a potom Upravni i Vrhovni sud, odbili su njegov zahtjev za međunarodnu zaštitu – azil, pozivajući se na negativno mišljenje Agencije za nacionalnu bezbjednost. ANB je utvrdio da postoje smetnje sa aspekta nacionalne bezbjednosti, bez navođenja konkretnih razloga, te da taj akt predstavlja 'klasifikovani dokument', što znači da nije dužna da te smetnje obrazloži.

Upravni sud i Vrhovni sud su imali zakonska ovlašćenja da efikasno ispitaju činjenice na kojima je zasnovana odluka o odbijanju zahtjeva za međunarodnu zaštitu, ali to nisu učinili, ocijenio je Ustavni sud, pozivajući se na praksu Evropskog suda za ljudska prava.

T.D. je u postupku traženja azila naveo da bi u Rusiji bio proganjan jer je pripadnik jezidske zajednice i da bi povratkom u zemlju porijekla bio krivično gonjen u politički motivisanom postupku, te da mu u slučaju povratka prijeti opasnost da će biti podvrgnut mučenju, nečovječnom i ponižavajućem postupanju.

Ustavni sud je utvrdio da se ni MUP ni sudovi nisu bavili procjenom opšteg sigurnosnog rizika, kao ni individualnog rizika u slučaju povratka podnosioca u zemlju porijekla. Sudovi su se rukovodili isključivo mišljenjem Agencije za nacionalnu bezbjednost, zanemarujući praksu Evropskog suda prema kojoj su bili dužni da sprovedu temeljnu i strogu procjenu stvarnog rizika kojem bi podnosilac bio izložen.

Ta procjena mora biti temeljna i stroga, a podrazumijeva utvrđivanje opšteg stanja u zemlji porijekla, kao i individualnog rizika koji postoji u slučaju podnosioca. Podsjećamo da je Ustavni sud u ovom predmetu 19. marta donio privremenu mjeru kojom je, do donošenja konačne odluke, obustavio protjerivanje T.D. iz zemlje.