Podaci OFAST-a o švercu droge: Svaki drugi gram kokaina u EU stiže preko balkanskih mreža

Balkanski narko-karteli postali su dominantna sila u međunarodnom švercu narkotika, kontrolišući finansiranje, transport i distribuciju skoro polovine ukupnog kokaina koji morskim putem iz Južne Amerike stiže na evropsko tlo. Prema podacima francuskih istražnih organa, kriminalne grupe sa prostora bivše Jugoslavije i Albanije uspjele su da infiltriraju logističke lance i luke na Jadranu, čime su osigurale ključnu ulogu u snabdijevanju zapadnog tržišta kokainom.

Skoro cijela francuska teritorija suočava se sa posljedicama ove trgovine. Uspostavljene su direktne rute iz proizvodnih zona, ali i preko takozvanih zona odskoka: zapadne Afrike, Iberijskog poluostrva, balkanske Evrope, kao i kroz tranzit preko Antila i Gvajane, koji su posebno pogođeni ovim globalizovanim kriminalnim tokovima. Ovo se navodi u odgovoru francuske policije na jedno od pitanja, koji potpisuje Viržini Rišar, policijski major i portparol Službe za informisanje i komunikacije francuske nacionalne policije (SICoP).

Podaci koje objavljujemo plod su rada OFAST-a (fr. Office anti-stupéfiants), centralne francuske kancelarije za borbu protiv narkotika. OFAST je specijalizovana, krovna jedinica koja koordinira sve međunarodne i nacionalne operacije protiv šverca droge, a njihove procjene se smatraju najrelevantnijim uvidom u djelovanje narko-kartela na teritoriji Evropske unije.

Područje Balkana je zona odskoka za južnoamerički kokain. Balkanske luke (Ploče i Rijeka u Hrvatskoj, Bar u Crnoj Gori, Drač u Albaniji ili Igumenica u Grčkoj) smještene na Jadranskom moru predstavljaju rute zaobilaženja za kriminalne organizacije, kako bi izbjegle najveće evropske luke, poput Roterdama ili Antverpena. Lučke platforme poput one u Rijeci trenutno imaju koristi od značajnih poboljšanja svojih kapaciteta za skladištenje i uvoz robe.

Balkanske kriminalne organizacije, uključujući grupe sa albanskog govornog područja, karteli sa slovenskog govornog područja Balkana i grupe sa turskog govornog područja, imaju snažan uticaj na trgovinu narkoticima u pravcu zapadne Evrope, uključujući Francusku. Francuska teritorija je ciljana od strane kriminalnih organizacija zbog njenog unutrašnjeg tržišta, a od sada i da služi kao mjesto odskoka ka drugim zemljama.

Trgovci prilagođavaju svoje operativne modove i diversifikuju pomorske, kopnene i vazdušne vektore. U 2024. godini droga prodire na francusku teritoriju preko svih granica i svim mogućim sredstvima (avionima, brodovima, polupodmornicama, vozilima, osobama, teretom, paketima). Gotovo cijela francuska teritorija trpi zbog trgovine narkoticima.

Tri glavna tipa kriminalnih organizacija operišu u trgovini narkoticima na Balkanu: grupe sa albanskog govornog područja, balkanski karteli sa slovenskog govornog područja i grupe sa turskog govornog područja. Dekodiranje poruka koje koriste narko-trgovci otkrilo je snažan uticaj balkanskih kriminalnih organizacija na trgovinu drogom u pravcu zapadne Evrope, uključujući Francusku.

Na francuskoj teritoriji posebno su aktivni u regionima Overnja–Rona–Alpi i Bretanja, naročito u trgovini heroinom, ali i u lukama za preuzimanje pošiljki kokaina. Balkanski karteli su kriminalne grupe sa slovenskog govornog područja iz zemalja bivše Jugoslavije, uključene u trgovinu heroinom i kokainom. Oni obezbjeđuju cjelokupan logistički lanac – od preuzimanja u lukama do transporta i prodaje na malo.

Prema Europolu, oni bi bili povezani sa transportom, finansiranjem i distribuiranjem skoro polovine uvoza kokaina koji se pomorskim putem obavlja u Evropi. U Francuskoj su balkanske mreže posebno aktivne u trgovini kanabisom i kokainom. Kriminalne organizacije sa turskog govornog područja aktivne su u trgovini heroinom, oslanjajući se na dijaspore implantirane širom Evrope.

Laboratorije sintetičkih droga na evropskom kontinentu, prema procjenama francuskih istražnih službi, proizvode raste, ali je teško procijeniti zbog raznolikosti proizvodnih procesa. Proizvodnja se profesionalizuje uz podršku meksičkih hemičara. U 2022. godini, 48 laboratorija MDMA, 108 laboratorija amfetamina, 242 laboratorije metamfetamina i 29 laboratorija katinona su prijavljene.