Pritisci na novinare u Crnoj Gori

Novi evropski izvještaj upozorava na nasilje nad novinarima, sa posebnim osvrtom na Crnu Goru, koja se ponovo pominje zbog ubistva Duška Jovanovića. Domaći podaci bilježe rekordna 33 napada na medijske radnike u 2025. godini.

U najnovijem evropskom izvještaju o slobodi medija, Crna Gora se ponovo pojavljuje u kontekstu neriješenih ubistava novinara na kontinentu, posebno ističući slučaj Duška Jovanovića, glavnog urednika Dana, koji je ubijen 2004. godine. Dokument naglašava da je sloboda medija u Evropi dostigla "tačku preokreta", uz porast nasilja, političkih pritisaka i sudskih postupaka protiv novinara.

Izvještaj pod nazivom „Europe Press Freedom Report - On the Tipping Point: Press Freedom 2025“, objavljen u martu 2026. godine, predstavlja godišnju procjenu stanja slobode medija u Evropi. Pripremile su ga organizacije koje sarađuju na Platformi Savjeta Evrope za zaštitu novinara, uključujući Evropsku federaciju novinara, Reportere bez granica i druge međunarodne organizacije koje se bave zaštitom medija.

Od pokretanja Platforme Savjeta Evrope 2015. godine, zabilježeno je više od 2.300 upozorenja o ozbiljnim prijetnjama slobodi medija, a njihov broj je porastao sa 106 u prvoj godini na više od 330 u 2025. Autori izvještaja upozoravaju da su novinari tokom 2025. godine bili izloženi snažnijim pritiscima, uključujući političke napade, ekonomske pritiske i fizičko nasilje.

Podaci iz Crne Gore ukazuju na to da bezbjednost novinara predstavlja ozbiljan izazov. Prema informacijama Sindikata medija Crne Gore, tokom 2025. godine zabilježeno je 33 napada na novinare, što predstavlja najveći broj od kako se vode evidencije. U posljednje dvije godine zabilježena su i brojna fizička nasilja, uključujući napade na novinarku Pobjede Anu Raičković i foto-reportere Steva Vasiljevića i Borisa Pejovića tokom izvještavanja iz Gornjeg Zaostra kod Berana.

Posebno zabrinjava podatak da su u 18 slučajeva žrtve bile novinarke, dok sindikat upozorava na kontinuirane prijetnje, verbalne napade i političke pritiske na novinare. Online nasilje nad novinarkama također je u porastu, a 87 odsto njih navodi da je doživjelo neki oblik online uznemiravanja.

Evropski parlament nedavno je upozorio na stanje medijskih sloboda u Crnoj Gori, naglašavajući potrebu nulte tolerancije prema nasilju i prijetnjama novinarima. U nacrtu rezolucije o napretku Crne Gore, koji je predstavio izvjestilac Marjan Šarec, ističe se hitno procesuiranje svih napada na medijske radnike. Evropski parlament osuđuje verbalne napade koje iznose javni funkcioneri, naglašavajući da takva retorika pogoršava medijsko okruženje.

U kombinaciji sa rekordnim brojem napada na novinare zabilježenim u Crnoj Gori, upozorenja iz evropskog izvještaja i Evropskog parlamenta pokazuju da je pitanje bezbjednosti novinara jedno od ključnih demokratskih izazova.