U međunarodnoj operaciji protiv ekološkog kriminala uhapšeno 337 osoba

U međunarodnoj operaciji protiv ekološkog kriminala i ilegalne trgovine otpadom uhapšeno je 337 osoba, dok je zaplijenjeno više od 127.000 tona otpada, saopštio je Europol. Operacija Custos Viridis sprovedena je između januara i decembra 2025. godine na pet kontinenata. Europol je u akciji sarađivao sa partnerima iz 71 države, kao i sa brojnim međunarodnim organizacijama.

Tokom akcije sprovedeno je 1.048 inspekcija širom svijeta, koje su dovele do hapšenja stotina osumnjičenih i zapljene velikih količina otpada i zagađujućih materija. Zaplijenjeno je: 127.149 tona otpada, 602 tone zagađujućih materija, uključujući 398 tona gasova sa efektom staklene bašte (Fgas), 75 tona sredstava za zaštitu bilja i 2,3 tone žive. Pored toga, vlasti su zaplijenile skoro 10 miliona evra u gotovini i na bankovnim računima, tešku mehanizaciju, 130 vozila, stanove i kompanije.

Zaplijenjene vrste otpada koje su predmet ilegalne trgovine uključuju vozila predviđena za rashodovanje, metalni otpad, plastiku, korištene solarne panele, električni i elektronski otpad, gume i tekstilni otpad.

Prema procjenama istražitelja, takav otpad mogao bi kriminalnim mrežama donijeti najmanje 31 milion evra ilegalne dobiti. Istraga je pokazala i nove trendove u ekološkom kriminalu. Kriminalne grupe sve češće koriste legalne transportne i reciklažne kompanije kao paravan za ilegalni izvoz otpada, koji se u dokumentaciji često prikazuje kao materijal za reciklažu.

Poseban problem predstavlja ilegalna trgovina fluorisanim gasovima, koji se koriste u rashladnim sistemima i klimatizaciji. Zbog strogih evropskih ograničenja njihove upotrebe i visoke cijene na tržištu, kriminalne mreže organizuju krijumčarenje ovih gasova iz zemalja sa slabijom kontrolom. Istražitelji su zabilježili i rast ilegalnog izvoza novih vrsta otpada, uključujući polovne solarne panele, elektronski otpad i tekstil, koji se često šalju u države gdje su ekološki propisi i kontrole slabije.

Europol upozorava da je ekološki kriminal jedna od najbrže rastućih oblasti organizovanog kriminala u svijetu, jer kriminalne mreže ostvaruju veliku dobit uz relativno mali rizik od otkrivanja.