Zeković: Dopuna prijave zbog zločina u Baru nad Albancima i Bošnjacima s Kosova

Bar, 08.03.2026. – Specijalno državno tužilaštvo (SDT) Crne Gore podnijelo je dopunu krivične prijave koja se odnosi na zločine nad Albancima i Bošnjacima s Kosova, koji su bili prisilno regrutovani u Narodnooslobodilačku vojsku Jugoslavije radi potrebe oslobađanja današnje Hrvatske i osvajanja Trsta, saopštio je danas Aleksandar Saša Zeković, aktivista za ljudska prava i politike sjećanja.

Navod dopune zasnovan je na memoarskom zapisu Vasa Markovog Vujovića, koji dodatno rasvjetljava ovaj teški zločin. Porodica je zapis ustupila crnogorskom nezavisnom nedjeljniku Monitor, a oni su ga javnosti i biblioteci Istorijskog instituta Univerziteta Crne Gore proslijedili. O tome je ranije pisano i na povezanoj stranici: u Baru, 1. aprila 1945. godine, prema zvaničnim vojnim podacima, ubijene su najmanje 452 osobe albanske i bošnjačke nacionalnosti, dok je njih 104 ranjeno. Egzekuciju su izveli pripadnici X crnogorske udarne brigade kojoj su regruti predati na sprovođenje od Skadra do Bara; radi se o istoj brigadi čiji su pripadnici i na Cetinju, novembra 1944. godine, počinili ratni zločin nad civilnim stanovništvom. Inače, ulice u nekoliko crnogorskih opština i danas nose ime po toj brigadi, dodao je Zeković.

On je kazao da se na osnovu zapisa Vujovića može zaključiti da je određen broj ranjenih Albanaca i Bošnjaka ubijen, sa po jednim metkom, kako bi se spriječile daljnje patnje jer im nije bilo spasa. “Vujović tvrdi da su partizani, kojima je i sam pripadao, na željezničkoj stanici prikupili leševe 700 ubijenih kosovskih Albanaca i Bošnjaka, nasložili ih u četiri vagona i odvezli iz Bara. Negdje ispod Sutormana leševi su izručeni, nasuti benzinom i zapaljeni. Vujović otvoreno piše i o pljačkanju mrtvih kosovskih regruta,” zaključio je Zeković.

Prema njegovim riječima, ranijim dopunama prijave ukazano je na značajan broj civila koji su pokušali pobjeći ka Starom Baru, pokopani su na brdu Mukoval u opštini Bar. Mještani su decenijama spašavali ih od zaborava. Dopuna prijave pridružila se i nevladina organizacija Crnogorski komitet pravnika za zaštitu ljudskih prava na čijem je čelu advokat Velija Murić iz Rožaja, dodao je Zeković. On je zaključio da je masakr u Baru nesporno dogodio i da žrtve više ne mogu biti poricalane ili negirane.