Obilježavanje Nacionalnog dana testiranja na HIV u Crnoj Gori

Nacionalni dan testiranja na HIV obilježava se širom Crne Gore organizovanjem besplatnog i povjerljivog testiranja, produženim radnim vremenom savjetovališta, terenskim aktivnostima u saradnji sa nevladinim organizacijama, distribucijom edukativnog materijala i intenziviranjem javnozdravstvenih kampanja, saopšteno je iz Ministarstva zdravlja.

Ovaj datum ustanovilo je Ministarstvo zdravlja Crne Gore, na inicijativu Instituta za javno zdravlje Crne Gore, s ciljem sistemskog i kontinuiranog podsticanja građana na pravovremeno testiranje. Proglašenjem 4. marta Nacionalnim danom testiranja na HIV, potvrđena je opredijeljenost države da prevenciju, rano otkrivanje i dostupnost terapije postavi među prioritete javnog zdravlja.

Iz Ministarstva ističu da testiranje na HIV predstavlja odgovoran čin brige o sopstvenom zdravlju i dobrobiti zajednice, te da je jedini pouzdan način utvrđivanja prisustva infekcije i ključni korak ka njenom suzbijanju. Rano otkrivanje omogućava pravovremeno započinjanje terapije, očuvanje kvaliteta života i dugoročnu stabilnost.

Navode i da su u Crnoj Gori dostupne brojne besplatne, brze i povjerljive opcije testiranja, kako u zdravstvenim ustanovama, tako i na terenu u saradnji sa nevladinim organizacijama, uz formalizovane memorandume o saradnji sa javnozdravstvenim institucijama. U prethodnom periodu unaprijeđen je sistem testiranja uspostavljanjem mreže regionalnih savjetovališta za dobrovoljno, povjerljivo savjetovanje i testiranje pri domovima zdravlja u Baru, Kotoru, Herceg Novom, Podgorici, Nikšiću, Bijelom Polju, Beranama, Pljevljima i Budvi.

Tokom 2025. godine u ovim savjetovalištima realizovano je 1.040 testiranja, pri čemu je testirano 949 osoba. Prema procjenama UNAIDS, dobijenim primjenom SPECTRUM metodologije, prevalencija HIV-a u populaciji uzrasta od 15 do 49 godina u Crnoj Gori iznosi 0,1 odsto. Procjenjuje se da sa HIV-om živi oko 400 osoba, od kojih 69 odsto poznaje svoj HIV status, što ukazuje na potrebu kontinuiranog podsticanja testiranja.

Savremena antiretrovirusna terapija dostupna u Crnoj Gori omogućava smanjenje količine virusa ispod nivoa detekcije, a osoba koja je na terapiji i ima održiv, nedetektabilan virusni odgovor ne može prenijeti HIV na neinficirane osobe, ističu iz Ministarstva. Ministarstvo zdravlja pozvalo je građane da se informišu i obave testiranje na HIV, naglašavajući da znanje o sopstvenom statusu predstavlja temelj lične sigurnosti, odgovornosti i zajedničkog napora ka okončanju epidemije.