Razgraničenje u Štajerskoj i Koruškoj: Njemački otpor u Mariboru

Njemci Kočevja, koji su još od 1906. imali Njemačko narodno vijeće za zaštitu njemačkih nacionalnih interesa, u danima prevrata prvo su pokušali da se proglase dijelom austrijske republike u nastajanju. Kad to nije uspjelo, riješili su da proklamuju nezavisnu republiku pod američkim protektoratom, s obzirom na to da je gotovo polovina Kočevara živjela u SAD. Slovenci su, međutim, u začetku zatrli ovu inicijativu pohapsivši nekoliko glavnih kolovođa. U Celju su Slovenci blefom preuzeli komandu nad vojskom i otjerali neslovenačke oficire. Njemački magistrat, ostavši bez faktičke vlasti, podnio je ostavku. U Ptuju je jedan odred vojske iz Ljubljane 7. novembra 1918. razoružao lokalnu Građansku gardu, a krajem mjeseca raspušten je i opštinski odbor. U Marenbergu, citadeli Njemaca u sjeverozapadnom dijelu Donje Štajerske, početkom novembra vlast je preuzelo slovenačko narodno vijeće. U Mežičkoj dolini su do 8. novembra osnovana slovenačka narodna vijeća. Kad su počele pljačke, njemačke vlasti su pozvale pomoć iz Klagenfurta, ali su došli Slovenci iz Celja koji su zaveli red i smijenili njemačke organe vlasti.

Brojniji Njemci Maribora, kao većeg grada, pružili su veći otpor. Već 30. oktobra 1918, opštinsko vijeće je u ime Njemaca grada riješilo da Maribor pripadne Austriji. Slovenački major Rudolf Maister drskošću je preuzeo komandu nad dijelom vojske, a Slovenci su uspjeli da za okružne načelnike u južnoj Štajerskoj budu postavljeni Slovenci, što im je omogućilo da ucjenjuju gradsku upravu prijetnjom obustave dotura hrane. Pomoću svojih vojnika, Maister je zauzeo sve ključne objekte dok je gradska uprava nastavila da funkcioniše. Početkom novembra bila je čak organizovana i njemačka ‘Zaštita’ (Schutzwehr) čije je osnivanje slovenačko narodno vijeće odobrilo iz taktičkih razloga. 10. novembra osnovan je Mariborski pješadijski puk kojim je Maister 23. novembra, nakon jednog puškaranja, razoružao Schutzwehr. Njemačka gradska vlast je, međutim, ostala na mjestu. Zbog smjene njemačkih željezničkih činovnika, 28. novembra izbio je štrajk željezničara koji su tražili uklanjanje slovenačkih straža i nadzornika, povratak njemačkih činovnika, itd. Štrajk je trajao do 13. decembra i u osnovi se završio pobjedom Slovenaca koji su ostali na rukovodećim mjestima na svim glavnim stanicama, a slovenački jezik je uveden kao službeni. Na taj način je jedna od tvrđava njemstva, željeznica, pala u slovenačke ruke.

Maribor je, međutim, i dalje ostao njemačko uporište. Zato su slovenačke snage 2. januara 1919. raspustile opštinsko zastupstvo i preuzele vlast. Njemci se ipak nijesu predavali. Riješili su da iskoriste posjetu američke komisije vođene pukovnikom Šermanom Mailsom koja je kao dio komisije profesora Kulidža iz Beča došla da posreduje oko razgraničenja u Štajerskoj i Koruškoj. Na dan dolaska komisije 27. januara, u Mariboru su organizovane velike njemačke demonstracije. Tokom demonstracija došlo je do koškanja, a zatim do pucnjave u kojoj je ubijeno 9, a teško ranjeno 18 Njemaca. Dvije strane se do danas optužuju za početak pucnjave: slovenački autori tvrde da je vatra prvo otvorena iz nasrtljive njemačke mase, a njemački da su slovenački vojnici i policajci pripucali bez povoda. Neposredna posljedica krvoprolića bila je to da su zemaljske vlasti u Gracu tog i sledećeg dana razmatrale napad na Maribor, ali su socijaldemokrate, snijeg i austrijska vojna slabost to spriječili.