Korito Ćehotine: Demanti o oštećenjima

Slike presušenog novog korita Ćehotine, čija je vrijednost 20 miliona eura, i vode koja protiče starim koritom objavljene su u pojedinim ovdašnjim i beogradskim medijima. Iz Rudnika uglja demantuju tvrdnje da je novo korito puklo, objašnjavajući da zbog poplava imaju probleme koji će biti sanirani.

Prema informacijama koje je Monitor dobio iz Pljevalja, novo korito rijeke Ćehotine, čija izgradnja je koštala 20 miliona eura, puklo je, a rijeka teče starim kanalom. Slike presušenog novog i vode koja protiče starim, objavljene su na društvenim mrežama i pojedinim medijima. Iz Rudnika uglja demantuju ove tvrdnje, navodeći da zbog poplava imaju probleme, ali da će oni biti sanirani.

Ćehotina je novim koritom potekla 23. decembra prošle godine. Svečanom događaju puštanja rijeke u novo korito prisustvovali su izvršni direktor Rudnika uglja Pljevlja (RUP) Nemanja Laković, ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović, kao i predstavnici Elektroprivrede Crne Gore (EPCG).

“Danas smo završetkom ovog projekta obezbijedili višestruku korist za građane Crne Gore, RUP i EPCG. Naš energetski sistem i RUP sada funkcionišu znatno bezbjednije. Kao što znate, prije dva mjeseca suočili smo se sa masivnim klizištima izazvanim približavanjem fronta radova rijeci Ćehotini. Danas naši rudari mogu makar djelimično da odahnu, jer ulazimo u zonu bezbjednijeg i sigurnijeg rada. Projekat je realizovan u predviđenom, čak i skraćenom roku, uz puno poštovanje tehničke dokumentacije, zakonskih procedura i mjera zaštite životne sredine“, istakao je Laković.

Iz Rudnika su ranije kazali da se izmještanjem rijeke stvaraju uslovi za eksploataciju uglja do 2049. godine. Da to nije urađeno, Termoelektrana Pljevlja bi stala, objašnjavali su nadležni, što bi imalo katastrofalne posljedice za energetski sistem. Izmještanje rijeke bilo je neophodno zbog napredovanja rudarskih radova prema postojećem koritu Ćehotine.

“Puštanjem u probni rad novog korita rijeke Ćehotine završavamo jedan dugotrajan i složen proces, koji je bio neophodan za stabilnost energetskog sistema i zaštitu važnih državnih resursa. Svjesni smo da energetski sektor danas stoji pred ozbiljnim izazovima. Pred nama je period u kom moramo rješavati naslijeđene probleme i završavati projekte koji su se predugo odlagali. Ovaj projekat pokazuje da je to moguće kada postoji vizija, saradnja i odgovornost. Naša obaveza je da donosimo odluke koje obezbjeđuju razvoj, ali i čuvaju prirodne resurse i interese građana“, kazao je Šahmanović.

Vlada je ovaj projekat proglasila poslom od javnog interesa. Prvobitna planirana cijena bila je 14 miliona eura, da bi na kraju iznosila blizu 20 miliona. Radove je izveo Konzorcijum HSV Preduzeće za hidrogradnju i niskogradnju i visokogradnju iz Vlasotinca, ,,Opticus ing” iz Beograda i Privredno društvo za projektovanje inžinjering i izvođenje radova ,,Kolubara” iz Mionice.

Dio domaćih medija je protekle sedmice prenio pisanje srpskog tabloida Alo o pucanju novog korita Ćehotine i prodoru vode u rudarski kop. „Sistem proizvodnje električne energije u Crnoj Gori ušao je u najozbiljniju krizu u poslednjoj deceniji, nakon što je propast projekta izmještanja rijeke Ćehotine doveo do praktičnog kolapsa proizvodnje uglja u pljevaljskom basenu“, pisao je srpski tabloid krajem protekle sedmice. Navedeno je i da „Termoelektrana Pljevlja trenutno raspolaže količinama uglja koje omogućavaju rad u trajanju ne dužem od 30 dana, nakon čega se otvara pitanje opstanka proizvodnje električne energije iz ovog postrojenja. Istovremeno, eksploatacija uglja u Rudniku uglja Pljevlja je faktički zaustavljena, jer je oštećeno korito Ćehotine ugrozilo i sam površinski kop“.

Iz Rudnika uglja za Monitor kažu da su „u posljednjih nekoliko dana pojedini regionalni i lokalni tzv. mediji plasirali netačne informacije vezane za rad RUP-a i projekte koje izvodimo“. Objašnjavaju da se, shodno projektu, Ćehotina nalazi u šestomjesečnom probnom radu. Demantuju da je bilo većeg oštećenja u novom koritu rijeke Ćehotine. Usljed nepovoljnih vremenskih uslova, odnosno pojave bujičnog toka primijećeni su manji tehnički nedostaci i njihovo otklanjanje je u toku, kažu iz Rudnika.

„Veliki priliv vode i neadekvatno očišćeno staro korito rijeke Ćehotine izazvali su prelivanje vode na ulivu starog i novog korita, što je pokazalo da se i staro korito mora detaljno očistiti, a dio tih poslova ekipe Rudnika uglja Pljevlja su već završile. Na novom koritu u toku su projektom definisane kontrole spojeva folije i ojačavanje spojeva folije sa tzv gabionima. Svaka faza na projektu prolazi kroz tehničku provjeru i detaljna ispitivanja, a po utvrđivanju ispravnosti od strane nadležnih komisija, uslijediće zatvaranje tunela starog korita rijeke Ćehotine, čime će projekat biti u potpunosti završen. U skladu sa tim, povremeno preusmjeravanje rijeke u staro korito je po planu probnog rada i biće urađeno nekoliko puta do konačnog završetka projekta, što je i praksa u ovakvim slučajevima“, kažu iz Rudnika uglja.

Navode da je veliki priliv voda u januaru, kakav nije zabilježen u posljednjih 20 godina, od 100.000 kubika na dnevnom nivou uslovio je petnaestodnevnu obustavu rada na otkrivci: „Radni uslovi su bili otežani usled niskih temperatura, što je dodatno usporilo rad i povećalo rizik od klizišta zbog komplikovanih geotehničkih uslova u samom kopu te je zahtijevalo potrebu za posebnim mjerama odvodnjavanja i stabilizacije kosina. Napominjemo da je, uprkos izvođenju radova po rudarskom projektu, eksploatacija na kopu Potrlica, već bila značajno poremećena usled klizišta koja su se pojavila u oktobru prošle godine, zbog čega je došlo do višemjesečnog zastoja i kašnjenja sa radovima na otkrivci. Mjere sanacije i izrada novog uprošćenog projekta uspješno su završene, a sve u skladu sa preporukama rudarskog inspektora“, kažu iz Rudnika.

Mediji iz regiona u međuvremenu pišu da se Elektroprivreda Crne Gore priprema za hitan uvoz uglja, kako bi se izbjegao prekid rada Termoelektrane i kolaps elektroenergetskog sistema. „To praktično znači da država, uprkos tome što ima sopstveni rudnik i termoelektranu, ulazi u fazu energetske zavisnosti, uz znatno veće troškove i neizvjesnost u snabdijevanju“, navodi Alo. Dodatno se tvrdi da je „ugalj već u decembru uvožen iz Bosne i Hercegovine kako bi se premostili kratkoročni manjkovi, što jasno ukazuje na dubinu problema“.

Iz Rudnika uglja tvrde da „novo korito rijeke Ćehotine nema apsolutno nikakve veze sa proizvodnjom uglja, s obzirom da se radovi na otkrivci i uglju izvode sa suprotne strane kopa“.
„Ipak, poštujući bezbjednosne procedure i važeće propise uspjeli smo da obezbijedimo kontinuiran rad na otkrivci i isporuku potrebnih količina uglja za TE “Pljevlja”. Uprkos navedenim problemima, Rudnik uglja Pljevlja je u decembru i januaru uspio da isporuči TE “Pljevlja” veće količine uglja od planiranih. Stoga, informacija da je u decembru prošle godine vršen uvoz uglja iz BIH, nije tačna“, tvrde iz Rudnika.