Ekstremni nivoi mora u Baru i Kotoru

Na mareografskim stanicama Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju Crne Gore (ZHMSCG) registrovani su najviši nivoi mora u Baru i Kotoru od početka instrumentalnih mjerenja. U Baru je izmjeren nivo od +81 centimetar iznad srednjeg nivoa mora (MSL), dok je u Kotoru zabilježeno +79 centimetara iznad MSL.

Ove vrijednosti premašuju prethodne istorijske maksimume za čak 8 centimetara u Baru i 9 centimetara u Kotoru, što predstavlja veoma rijedak i statistički značajan događaj. Kontinuirani niz mjerenja nivoa mora na ovim lokacijama traje skoro 20 godina, a tokom tog perioda ukupni raspon između najnižeg i najvišeg nivoa iznosio je približno 130 centimetara.

Prema riječima stručnjaka iz ZHMSCG, probijanje dosadašnjeg apsolutnog maksimuma za skoro 10 centimetara predstavlja izuzetno odstupanje u odnosu na dosadašnju varijabilnost sistema. Najvjerovatniji uzrok ovako visokih nivoa mora jeste kombinovani efekat sniženog atmosferskog pritiska i dugotrajnog djelovanja snažnog južnog i jugoistočnog vjetra.

Poznato je da pad atmosferskog pritiska od 1 hPa može izazvati porast nivoa mora od približno 1 centimetar, dok snažni južni vjetrovi dodatno potiskuju vodenu masu prema obali, posebno u zatvorenijim područjima kao što je Bokokotorski zaliv. Kada se ti meteorološki faktori poklope sa fazom povišene astronomske plime, dolazi do pojava ekstremnog nivoa mora.

Ovakvi događaji se svrstavaju u kategoriju meteorološki uslovljenih ekstremnih nivoa mora, koji predstavljaju ključne rizike za obalne zone. Iako ne ukazuju na trenutni trajni porast srednjeg nivoa mora, njihova učestalost i intenzitet zahtijevaju pažljivo praćenje i analize, posebno u kontekstu klimatskih promjena.

Mareografske stanice ZHMSCG, koje kontinuirano mjere nivo mora 24 sata dnevno tokom cijele godine, omogućavaju precizno praćenje ovakvih pojava na Jadranu i pružaju važne podatke za analize ekstremnih događaja i procjenu rizika. Ovi podaci su ključni za pomorstvo, luke, kao i planiranje obalnih infrastruktura i mjera prilagođavanja, zaključuju iz ZHMSCG.